نمايشگاه پژواک (۴) به مناسبت هفته مبارزه با مواد مخدر

۶ لغايت ۱۱ تير ماه ۱۳۸۳

به مناسبت هفته مبارزه با مواد مخدر نمايشگاهی با عنوان پژواک ۴ با حضور ارگانهای مختلف برگزار شده است .در اين نمايشگاه غرفه ای نيز به دانشگاه علوم پزشکی بوشهر اختصاص دارد . اين غرفه به منظور اطلاع رسانی  و آموزش بازديدکنندگان در خصوص بيماری ايدز برپا شده است .

شما نيز می توانيد با مراجعه به اين نمايشگاه و ديدن از غرفه دانشگاه اطلاعات خود را در زمينه ايدز افزايش دهيد . در ضمن همه روزه يکی از غرفه ها مسئول برگزاری مسابقه می باشد و به سه نفر از برندگان جوايزی اهدا می شود .

ساعت بازديد از نمايشگاه : ۱۲-۸ صبح                             ۲۱-۱۸ عصر

مکان : مجتمع فرهنگی هنری بوشهر - پشت هتل دلوار

در باره آسم چه مي دانيد؟

آسم از جمله بيماريهاي شايع غير واگير است كه براي تمام سنين از شيرخوارگي تا دوران كهولت مشكلات زيادي فراهم مي كند آسم يك بيماري جدي ومزمن ريه است كه غالباً با التهاب مجاري هوايي همراه است وممكن است سبب مشكلات تنفسي شود0 مزمن به اين معنا است كه بيماري هميشه وجود دارد حتي زماني كه بيمار احساس ناخوشي ندارد در صورت تحريك مجاري هوايي در فرد مبتلا به آسم ، علائم خس خس ، سرفه ،تنگي نفس و فشردگي قفسه سينه عدم تحمل ورزش ظاهر مي شود وتنفس طبيعي وراحت براي بيمار دشوار مي گردد

علائم آسم عود كننده هستند و ممكن است از چند دقيقه تا چند روز طول بكشند حملات آسم ممكنست خفيف يا شديد وگاه كشنده باشند ودر حملات شديد مراقبتهاي پزشكي لازم است اين بيماري مي تواند در هر سني بروز كند علت دقيق واصلي آسم هنوز نامشخص است ولي آنچه تاكنون روش شده نشان مي دهد كه برخي از افراد بويژه شيرخوران كه سابقه مثبت آلرژي (حساسيت ) در خانواده دارند زماني كه در معرض دود سيگار گرده گياهان وقارچ ها يا حيوانات خانگي هيره ها وسوسك ها قرار مي گيرند شانس زيادتري براي ابتلا به آسم پيدا مي كنندژ

آيا آسم قابل پيشگيري است ،حملات آسم قابل پيشگيري است  هر بيمار بايد از عوامل محرك ومزاحمي كه سبب التهاب مجاري هوايي وبدتر شدن بيماري آسم مي شوند اجتناب كند

تا كنون راه حلي براي ريشه كن كردن آسم پيدا نشده است ولي اين بيماري را مي توان به شكلي درمان وكنترل كرد زندگي با آسم در بيشتر موارد بدون درد سر است

آسم چگونه كنترل مي شود ؟ آسم يك بيماري مزمن است معمولاً بيمار نياز به مراقبت پزشكي پيوسته و منظم دارد بيماران مبتلا به آسم متوسط تا شديد مي توانند با استفاده از داروهاي طويل الاثر كه توسط پزشك توصيه مي شود بطور روزانه التهاب مجاري هوايي خود را كنترل كنند وبه اين وسيله علائم وحملات بيماري را پيشگيري نمايند در صورت ظهور علائم داروهاي سريع الاثر (مانند داروهاي استنشاقي ) براي تسكين آنها بكار ميرود0

در پايان به نكاتي چند جهت پيشگيري از حملات آسم اشاره مي كنيم:

نكاتي جهت پيشگيري از حملات آسم :

1-از حضور در خانه اي كه حيوان حساسيت زا دارند اجتناب كنيد

2-حيوانات دست آموز را از خانه بيرون ببريد

3-از بكار بردن بالش يا تشك حاوي پر پشم وكرك اجتناب كنيد

4-بالشها وتشك ها را در پوششهايي پلاستيكي وغير قابل نفوذ بپيچيد

5-كليه ملحفه ها را هفته اي يكبار در آب داغ (55 درجه سانتيگراد ) بشوييد

6-در صورت امكان از قالي بعنوان كف پوش استفاده نكنيد

7-در فصول گروه افشاني پنجره ها را بسته نگه داريد

8-در صورت ابتلا به آسم به هيچ وجه سيگار نكشيد واجازه سيگار كشيدن در خانه را به هيچ كس ندهيد

9-تغذيه انحصاري شيرخواران با شيرمادر تا 6 ماهگي يكي از مهمترين راههاي پيشگيري از وقوع آسم و ساير حساسيتها در كودكاني است كه سابقه چنين بيماريهايي را در خانواده خودشان دارند .

 آيا مي دانيد بيماري بتا تالاسمي چيست؟

بيماري بتا تالاسمي نوعي كم خوني ارثي يا ژنتيكي است كه از طريق والدين به كودكان منتقل مي شود اين بيماري به دو صورت خفيف (مينور ) و شديد (ماژور) ديده مي شود

علائم بيماري بتا تالاسمي شديد :

 اين علائم از 6 ماهگي به بعد ظاهر مي شود كه شامل رنگ پريدگي ؛ اختلال خواب ؛ ضعف و بيحالي كودك است

عوارض بيماري بتا تالاسمي شديد :

با بزرگتر شدن كودك عوارض بيماري مانند پهن شدن استخوان چهره ؛تغيير چهره بيمار؛ بزرگ شدن كبد و طحال و اختلال رشد ؛ ظاهر مي شود. اين كودكان بخاطر كم خوني به صورت مداوم به تزريق خون نياز دارند و چون تزريق مداوم خون باعث افزايش آهن بدن مي شود لذا لازم است ماده دفع كننده آهن بنام آمپول دسفرال نيز براي اين كودكان تزريق شود0

ناقل تالاسمي كيست ؟

كليه مشخصات افراد مانند رنگ چشم ؛ رنگ مو و غيره از والدين به ارث مي رسد بطوري كه براي هر خصوصيت دو عامل به نام ژن (عامل مولد صفات) وجود دارد كه يكي از پدر و ديگري از مادر به ارث ميرسد اگر شخصي تنها يك عامل (ژن) معيوب را از يكي از والدين خود دريافت كند بيمار نخواهد شد و به اين شخص ناقل يا تالاسمي مينور يا مبتلا به نوع خفيف تالاسمي مي گويند كه مي تواند عامل (ژن) تالاسمي خود را به فرزندان منتقل كند بديهي است فرزند او نيز اگر فقط يك عامل (ژن) معيوب را از والدين خود (پدر يا مادر) دريافت كند تنها ناقل بوده و بيمار محسوب نمي شود . در حاليكه در تالاسمي ماژور يا شديد شخص دو عامل (ژن) معيوب را از والدين خود دريافت مي كند (پدر و مادر هر دو ناقل هستند)

چه زماني احتمال ابتلا به بيماري بتا تالاسمي شديد وجود دارد؟

. اگر پدر و مادر هر دو ناقل ژن تالاسمي باشند در هر حاملگي 25% احتمال وجود دارد كه كودك يك ژن معيوب را از پدر و يك ژن معيوب را از مادر به ارث برده و در نتيجه داراي دو ژن معيوب شده و مبتلا به بيماري تالاسمي ماژور گردد.

راههاي تشخيص بيماري بتاتالاسمي شديد :

1-انجام آزمايش خون

2-انجام آزمايش ژنتيك در زمان جنيني (قبل از تولد)

راههاي پيشگيري از بيماري بتا تالاسمي شديد:

1-               عدم ازدواج دو فرد تالاسمي مينور يا ناقل تالاسمي

2-   استفاده از روشهاي مطمئن تنظيم خانواده مانند بستن لوله در زنان ؛ وازكتومي در مردان ؛استفاده از قرص ضد بارداري ؛IUD ؛ كاندوم

3-   انجام مشاوره ژنتيك زوج ناقل و تعيين ژن معيوب پدر و مادر قبل از بارداري زوجه و انجام مجدد مشاوره ژنتيك در هفته 12-8 بارداري و تشخيص وضعيت جنين از لحاظ ابتلا به بيماري بتا تالاسمي ماژور كه در صورت تاييد بيمار بودن جنين مي توان اقدام به سقط نمود.

نكات قابل توجه:

1- كليه داوطلبين ازدواج بايستي قبل از جاري شدن صيغه محرميت يا عقد شرعي براي انجام آزمايشات تشخيصي تالاسمي مراجعه كنند در واقع اين عمل بايد بعنوان اولين اقدام قبل تدارك مراسم ازدواج انجام گيرد . ضروري است بدانيم در هنگام انجام آزمايش تشخيص تالاسمي قبل از ازدواج چنانچه با انجام آزمايش اول تشخيص قطعي حاصل نشود ممكن است لازم باشد زوجين داوطلب ازدواج به مدت 3 ماه تحت اهن درماني قرار گرفته و سپس آزمايشهاي تكميلي بعمل آيد بنا بر اين افراد بايد همه اقدامات و تصميمات ديگر را براي مراسم ازدواج به بعد از كسب نتايج ازمايشات نهايي تشخيص تالاسمي موكول نمايند0

2-ناقل تالاسمي هيچ مشكلي ندارد اهميت ناقل بودن زماني است كه شخص توجه داشته باشد كه همسر انتخابي وي ناقل نباشد و چنانچه هردو نفر (زوج و زوجه ) ناقل باشند بايستي پيش از هر اقدامي مشاوره تالاسمي در مركز بهداشتي درماني ويژه مشاوره تالاسمي كه در هر شهرستان به اين منظور اختصاص يافته انجام شده و در صورت تصميم به ازدواج جهت انجام مشاوره ژنتيك به يكي از ازمايشگاههاي معتبر كشور مراجعه شود .

3- والدين عزيزي كه زوج مينور هستند و توفيق داشتن فرزند سالم را داشته اند حتماً از وقوع بارداري مجدد خودداري نمايند تا شاهد رنج و مرگ زودرس كودك مبتلا به تالاسمي شديد و فشارهاي اقتصادي ناشي از هزينه هاي درماني وي نباشند .

نشاني مراكز ويژه مشاوره تالاسمي در استان بوشهر:

شهرستان بوشهر: بوشهر- خيابان عاشوري - مركز بهداشتي درماني خيبر

شهرستان دشتستان: برازجان – روبروي دخانيات – مركز بهداشتي درماني ولي عصر

شهرستان تنگستان: اهرم – خيابان انقلاب – مركز بهداشتي درماني شهيد رجايي

شهرستان دشتي : خورموج – خيابان امام خميني – مركز بهداشتي درماني شهيد احمدي

شهرستان دير: دير – خيابان صدا و سيما – مركز بهد اشت شهرستان

شهرستان كنگان :كنگان – خيابان فرمانداري – مركز بهد اشت شهرستان

شهرستان گناوه : گناوه – خيابان بابا عاليشاه - مركز بهداشتي درماني سيداشهداء

شهرستان ديلم: ديلم – جاده آبادان – مركز بهد اشت شهرستان

نشاني مراكز ژنتيك معتبر كشور:

آزمايشگاه علوم بهزيستي : تهران – اوين- خيابان كودكيار-دانشگاه علوم بهزيستي – مركز تحقيقات ژنتيك

آزمايشگاه دكتر كريمي نژاد-دكتر نجم ابادي: تهران شهرك غرب – مجتمع پزشكي تخصصي 1143

آزمايشگاه پاستور: تهران – خيابان كارگر جنوبي -خيابان پاستور- ميدان پاستور

آزمايشگاه دكتر زينلي: تهران ميدان دكتر فاطمي – اول بيستون- ساختمان لئون-طبقه 6-واحد 21

آزمايشگاه دكتر اكبري: تهران خيابان طالقاني – بين ويلا و حافظ- ساختمان شماره 98-آزمايشگاه ژنتيك

آزمايشگاه ژنتيك و تشخيص پيش از تولد : بابل – بيمارستان كودكان اميركلاه

مركز مشاوره ژنتيك شيراز: شيراز – خيابان ملاصدرا-خيابان ارديبهشت-ساختمان آينه –تلفن: 2305665

به ياد داشته باشيد هنگام مراجعه به آزمايشگاه ژنتيك مدارك زير را به همراه داشته باشيد

1-دفترچه بيمه زوجه (زن) كه توسط پزشك متخصص(يكي از متخصصين خون- زنان و زايمان-اطفال ياداخلي) يا پزشك عمومي شاغل در مركز ويژه مشاوره تالاسمي (در اين صورت علاوه بر مهر پزشك مهر مركز مشاوره نيز لازم است) درخواست ازمايش در ان ثبت شده باشد

2-جواب ازمايش خون زوجين

3-در صورت بارداري جواب اخرين سونوگرافي

در صورتي كه دفترچه بيمه خدمات درماني مي باشد تاييديه خدمات درماني تهران نيز مورد نياز است*

هزينه ازمايش توسط بيمه تامين اجتماعي تماماً و توسط بيمه خدمات درماني طبق تعرفه پرداخت مي گردد.

* آدرس بيمه خدمات درماني تهران: خيابان فاطمي – روبروي سازمان آب ساختمان اسناد پزشكي

فلج اطفال

خلاصه اي از  بيماري :

فلج اطفال يك بيماري حاد ويروسي است كه دامنه آن مي تواند از عفونت بدون علامت تا فلج و مرگ متغير باشد . بيماري توسط ويروسهاي وحشي پوليو كه در سه تيپ 1و2و3 وجود دارد ايجاد مي گردد و بيشتر در فصل تابستان و پاييز رخ مي دهد .

فلج اطفال در هر سني ممكن است اتفاق بيفتد ولي بيشتر بيماري كودكان و نوجوانان است . بهبود استانداردهاي زندگي مي تواند موجب بروز بيماري در سنين بالاتر و در افرادي شود كه در كودكي به ايمني ناشي از عفونت دست نيافته اند . متعاقب ابتلا به يك نوع ويروس فلج اطفال ، ايمني نسبت به آن براي تمام عمر كسب مي شود ولي مصونيت متقاطع بين سه نوع ويروس فلج اطفال وجود ندارد ( مصونيت نسبت به دو نوع ديگر ويروس وجود ندارد ) و بهمين علت فرد مبتلا به فلج اطفال را بهنگام ابتلا به بيماري بايد واكسينه نمود .

تنها مخزن ويروس ، انسان است . و يروسهاي پوليو در محيط غير زنده در مدت كوتاهي از بين مي روند .  راههاي انتقال ويروس در مناطقي كه وضعيت بهداشتي آنها در سطح پاييني است  از طريق مدفوعي - دهاني مي باشد و در جاهايي كه وضعيت بهداشتي مطلوبي دارند انتشار از طريق تنفسي است .

ممكن است تعداد زيادي از افرادي آلوده به ويروس شده و بيماري آنها بصورت عفونت بدون علامت  باشد  كه اين افراد علائمي از بيماري نشان نمي دهند و براي درمان مراجعه نمي كنند ولي مي توانند ويروس پوليو را به ديگران انتقال دهند تنها 3% از افراد آلوده شده به فرم فلجي بيماري مبتلا مي گردند . تاكنون داروي اختصاصي مناسبي براي درمان فلج اطفال پيدا نشده است

وضعيت فلج اطفال در جهان :

ريشه كني بيماري فلج اطفال از سال 1988 در دنيا آغاز شده است و از آن زمان تاكنون اين بيماري مهلك در بعضي از كشورهاي جهان ريشه كن شده است . سه منطقه در جهان كه شامل كشورهاي آمريكايي ( در سال 1994 ميلادي ) ، غرب اقيانوس آرام (در سال 2000 ميلادي ) و اروپا ( در سال 2002 ميلادي ) كه 55% جمعيت كل دنيا را تشكيل مي دهند گواهينامه منطقه عاري از پوليو را دريافت كرده اند .در حال حاضر اين بيماري فقط در قاره هاي آفريقا و آسيا و آن هم تنها در 7 كشور وجود دارد . در آغاز برنامه ريشه كني سالانه 000/350 مورد پوليو در دنيا اتفاق مي افتاد و اين در حالي است كه در سال 2000 در سراسر جهان فقط 250 ويروس وحشي در 11 كشور جدا شده است . بر اساس گزارشهاي سازمان جهاني بهداشت در آغاز سال 2004 هفت كشور افغانسـتان ، پاكسـتان ، نيـجريه ، نيجر ، مصر ، هندوستان ، سومالي پوليو اندميك باقي مانده اند

وضعيت بيماري فلج اطفال در ايران  :

در كشور ايران  با اقداماتي كه از سال 1373 بصورت وسيع با واكسيناسيون خانه به خانه كليه كودكان زير 5 سال شروع و ادامه اين برنامه تا كنون كه به چند استان مرزي ( خراسان ، سيستان و بلوچستان ، كرمان و هرمزگان ) و مناطق پر خطر ساير استانها كه شامل ادوگاههاي مهاجرين خارجي ، مناطق سياري ، و... محدود شده است ادامه دارد و از طرف ديگر با ارتقائ پوشش واكسيناسيون فلج اطفال و همچنين برنامه مراقبت فعال براي كشف موارد فلج شل حاد كه شامل كشف و گزارشدهي كليه موارد فلج شل ناگهاني و پيگيريهاي لازم به منظور تاييد و يا رد بيماري فلج اطفال كه براي هر مورد گزارش شده حدود دو ماه طول مي كشد نمونه تلاشهاي است كه به منظور ريشه كني اين بيماري در كشور انجام مي شود . براي اينكه كليه موارد فلج شل ناگهاني كشف و گزارش گردد شاخصي كه كشور براي اين منظور در نظر گرفته گزارش حداقل يك مورد فلج شل حاد بازاي هر 000/100 كودك زير 15 سال مي باشد كه در استان با توجه به جمعيت زير 15 سال انتظار است كه حداقل سه مورد در يك سال كشف و گزارش گردد و با توجه به موارد ثبت شده از آغاز برنامه راه اندازي سيستم مراقبت يعني از سال 1374 موارد كشف و گزارش شده فلج شل حاد 3، 4 و حتي در بعضي سالها 5 برابر شاخص تعيين شده كشوري رسيده است و كليه موارد كشف و گزارش شده از نظر ويروس وحشي فلج اطفال منفي بوده اند  ، آخرين مواردي از پوليو كه در كشور گزارش شده در سال 2000 بود كه مربوط به سه كودك ايراني با ويروسهاي وحشي پاكستاني بود . آخرين ويروس وحشي بومي فلج اطفال تيپ دو در سال 1994 و تيپ يك در سال 1995 و تيپ سه 1997 حذف شده است و از سال 1997 بنا بر تاييد آزمايشگاه مرجع سازمان جهاني بهداشت گردش ويروس وحشي ايراني قطع گرديده است . تاكنون ويروسي كه حاكي از استقرار ويروسهاي وحشي وارده باشد جدا نشده است و اين در حالي است كه چندين ميليون آواره از كشورهاي پوليو اندميك ، هزاران بار مرزهاي ما را قطع كرده و ويروسهاي وحشي را با خود به ايران مي آورند . سالانه چندين بار ماپينگ آپ وسيع در نقاط مرزي و پر خطر مانع نفوذ و رشد و استقرار اين ويروسها شده است . از همان شروع برنامه ريشه كني فلج اطفال در كشور با واكسيناسيون ، برنامه مراقبت فعال جهت كشف و گزارش كليه موارد فلج شل ناگهاني به منظور تاييد و يا رد موارد فلج اطفال در كشور آغاز شده است

وضعيت مراقبت فلج شل حاد در استان بوشهر :

  گزارشات و اطلاعات موجود در استان نشان مي دهد هر سال در اين استان چندين برابر مورد انتظار سالانه موارد فلج شل حاد كشف ، گزارش و پيگيري شده است كه پس از آزمايش و پيگيريهاي لازم كليه موارد از نظر ويروس وحشي فلج اطفال منفي بوده است .

منابع :                 weekly epidemiological record

poilo fax 

ثبت اطلاعات بيماريها در استان

جزوات مركز مديريت بيماريها 

تهيه شده در واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي استان ،

مرضيه عطاءالهي :  كارشناس مسئول بيماريهاي قابل پيشگيري با واكسن

زنان در مقابل ايدز و پيامدهاي آن آسيب پذير ترند ، از آنان حمايت كنيم.

women are more vulnerable to HIV/AIDS , protect them

زنان و HIV/AIDS                                                    LIVE AND LET LIVE  

ده سال قبل زنان در حاشيه اپيدمي ايدز قرار داشتند اما حالا در مركز قرار گرفته اند . طبق برآورد سازمان جهاني بهداشت ، نيمي از افراد بزرگسال آلوده را زنان تشكيل مي دهند . در سراسر جهان هر بيست ثانيه يك زن به HIV آلوده مي شود . ايدز عامل اصلي مرگ و مير بين زنان آفريقايي – آمــريكايي و زنـــان آمـريكايي لاتين بين سنين

 44-25 مي باشد . زنان اين سئوال را مطرح مي كنند كه چرا تاثير HIV بر زنان با مردان متفاوت است ؟

عامل اصلي انتقال HIV به زنان ، ارتباط جنسي چندگانه مي باشد . ايدز اساساً با رابطه جنسي ارتباط دارد و مثل ساير بيماريهاي مقاربتي مي تواند از طريق خون يا فرآورده هاي خوني و يا از مادر آلوده به جنين يا نوزاد منتقل شود . تحقيقات نشان مي دهد كه انتقال HIV از مرد به زن 8 برابر بيش از انتقال از زن به مرد مي باشد . بيماريهاي مقاربتي كه سبب ايجاد زخم در ناحيه تناسلي مي شوند ، امكان انتقال HIV را تا حد زيادي بالا مي برند . به هر حال بيماريهاي مقاربتي اغلب علائم خاصي در زنان ندارند و به همين دليل ناشناخته مي مانند . متاسفانه بسياري از مردم معتقدند : اگر زني HIV مثبت باشد بدين معناست كه داراي شركاي جنسي متعدد بوده ، از مواد تزريقي استفاده كرده يا فاحشه بوده است . از لحاظ اجتماعي زنان بيش از ديگران آسيب پذيرند ، چرا كه به راحتي بدنام شده و آبروي آنان زير سئوال مي رود . به خاطر بدنامي مربوط به HIV  ، زناني كه آلوده هستند از كار اخراج شده و يا استخدام نمي شوند ، از خانه طرد شده و همسرانشان آنها را به حال خودرها مي كنند و از حق حضانت كودكان محروم مي شوند .

در بسياري از كشورها 60% موارد جديد آلودگي را افراد 24-15 ساله تشكيل مي دهند كه نسبت زنان به مردان دو برابر مي باشد . تفاوت قدرت بين زن و مرد سيستمهاي فرهنگي و اجتماعي نيز آنها را تائيد مي كنند ، اقدامات پيشگيري الم تر را براي زنان دشوارتر مي سازد در بعضي از فرهنگ ها زنان مجاز نيستند با مردان در مورد سكس صحبت كنند چه رسد به اينكه اقدامات ايمني جنسي را مطرح كنند . انجام اين كار عواقب جدي از قبيل بدنامي ، خشونت وانزوا به همراه خواهد داشت . مخالف مردان با استفاده از كاندوم و ناتواني زنان در بحث در مورد ارتباط جنسي سالم ، آنان را بيشتر در معرض آلودگي قرار مي دهد .

در مورد ازدواج و يا ساير روابط بلند مدت ، پيشنهاد استفاده از كاندوم و يا ساير رفتارها مي تواند نشانگر بي اعتمادي باشد كه بعنوان تهديدي براي امنيت روابط جنسي تلقي مي شود . در نتيجه استفاده از كاندوم براي زنان و مردان دشوارتر مي شود . زنان همچنين در مورد روابط جنسي اجباري از جمله تجاوز و ساير سوء استفاده هاي جنسي ، در داخل و خارج از خانه آسيب پذير هستند . هر نوع رابطه جنسي بدون استفاده از لوازم پيشگيري ، مي تواند خطر انتقال HIV و ساير بيماري هاي مقاربتي را افزايش مي دهد .

انتقال HIV  مي تواند در طول بارداري ، هنگام زايمان يا موقع شيردهي رخ دهد . متاسفانه بعضي از زنان HIV مثبت تحت فشار قرار دارند تابار دار نشوند و توانايي بارداري خود را از دست دهند و در صورت بارداري بچه خود را نيز سقط كنند . با اين وجود در ايالات متحده فقط يك جهارم كودكاني كه مادرشان HIV مثبت است آلوده مي شوند . مشكلات متعدد اجتماعي و اقتصادي ، از جمله عواملي هستند كه باعث مي شوند زنان دسترسي محدودتري به مراقبتهاي بهداشتي داشته باشند . يكي ديگر از دلايل اين است كه برنامه هاي طراحي شده در سالهاي اوليه ايدز ، بيشتر مردان باز رامد نظر قرار مي داد . طبعا زنان به اندازه مردان راجع به خدمات و مداواي ايدز آگاهي ندارند . دليل دوم اين اسن كه پزشكان و درمانگاهها نمي توانند علائم اوليه ايدز در زنان را تشخيص دهند . دليل سوم اين اسن كه زنان گرفتار مراقبت از خانواده و والدين و. ديگران را عهده دارند تاخير در درمان مي تواند به قيمت جان زنان تمام شود چراكه درمان به موقع مي تواند طول عمر زنان را افزايش دهد .

زنان در هر جامعه اي با تبعيضات متعددي از جمله آموزش ، اشتغال منزلت اجتماعي مواجه هستند كه سبب آسيب پذيري اقتصادي به HIV/AIDS مي شود . يك واقعيت ديگر ايـن است كـه ضعـف اقـتصـادي و جـنسي زنان راه را براي HIV/AIDS هموارتر مي سازد . براي كاهش آسيب پذيري زنان از طريق ارتقاء بهداشت آموزش و رويه هاي قانوني و اقتصادي ، تعهد سياسي دولت لازم است بايد خدمات موثر مراقبت و پيشگيري از HIV كه زنان و به خصوص زنان رنگين پوست را مورد توجه قرار مي دهد در برنامه هاي جاري گنجانده شود .

چه عواملي زنان را در معرض خطر قرار مي دهد ؟

انتقال HIV از مرد به زن هشت برابر انتقال HIV از زن به مرد مي باشد. به هنگام برقراري ارتباط جنسي از لحاظ بيولوژيكي نقاط تماس پوستي و بافتي زنان بسيار بيشتر از مردان مي باشد. به علاوه غلظت HIV در مني آلوده بسيار بالاتر ازغلظت ترشحات دستگاه تناسلي زنان مي باشد .

به جز HIV امراض مقاربتي ( STD ) مي توانند خطر آلودگي به HIV  را حداقل دو تا پنج برابر افزايش دهند . زخمهاي ناحيه تناسلي و واكنش ايمني مربوط به : آنها امكان ورود HIV به بدن را ساده تر مي كند . هر سال حدود 12 ميليون مورد جديد امراض مقاربتي ديده مي شود و افرادي كه بيماري مقاربتي دارند بسيار بيش از ساير افراد در معرض آلودگي قرار مي گيرند . درمان بيماري هاي مقاربتي مي تواند يكي از استراتژي هاي موثر پيشگيري از HIV باشد .

استفاده از مواد مخدر تزريقي زنان را در معرض آلودگي به HIV قرار مي دهد و قويا با برقراري ارتباطي جنسي ناسالم ارتباط دارد .

به منظور اينكه زنان بتواند خود را از خطر آلودگي HIV حفظ كنند بايد به طور مداوم از كاندوم استفاده كند و همسر خود را نيز تشويق كنند كه از كاندوم استفاده كند ، تشويق همسربه استفاده از كاندوم ممكن است تلويحا داراي دو معني باشد : يكي اينكه زيركانه تعهد مرد را نسبت به روابط جنسي خود زير سئوال مي برد و ديگر اينكه تهديدي در مورد وفاداري او مي باشد .

همچنين زنان ممكن است قدرت كمتري در تاثيري گذاري بر استفاده از كاندوم داشته باشند و اصرار بر پوشيدن كاندم ممكن است سبب ترس از برقراري رابطه جنسي و حتي خشونت شود .

سوء استفاده فيزيكي و جنسي در بين زناني كه در خطر آلودگي HIV قرار دارند بسيار بالا مي باشد . يك تحقيق در اين زمينه نشان مي دهد كه 42% زنان در معرض خطر HIV ، در دوران كودكي مورد سوء استفاده جنسي و 42% نيز از لحاظ فيزيكي مورد استفاده فيزيكي قرار گرفته اند . خشونت و سوء استفاده مي تواند . خطر آلودگي HIV را در بين زنان افزايش دهد چرا كه تاثيرات بلند مدت سوء استفاده مي تواند سبب روآوردن به الكل ، مواد مخدر و ساير رفتارهايي شود كه ممكن است زنان را در معرض خطر آلودگي قرار دهد . خطر فراتر از خطراتي است كه زنان عادي در معرض آن قرار مي گيرند . در تحقيقي كه بر روي 4500 فرد آلوده به HIV/AIDS صورت گرفت معلوم شد كه در مقايسه با مردان ، احتمال مرگ و مير ناشي از بيماريهاي غير مربوط به ايدز در زنان سه برابر مي باشد . دانشمندان اين افزايش را نتيجه عوامل مختلفي از جمله خشونت هاي داخلي مي دانند .

تست HIV چيست ؟

بدن انسان در پاسخ به اين ويروس آنتي باديهاي ايجاد مي كند كه با آزمايش خون مي توان به وجود آنها پي برد . توجه به اين نكته ضروري است كه از هنگام ورود ويروس به بدن زمان تشخيص آن در آزمايش ، حدود 6-3 ماه طول مي كشد . و در اين حالت بي آنكه جواب آزمايش مثبت باشد فرد آلوده است . آزمايشهاي تشخيصي در ايران انجام دو تست اليزا و يك تست وسترن بلات مي باشد .

چگونگي محافظت در برابر HIV

هيچ وقت اجازه ندهيد خون ، مني يا ترشحات واژينال كسي وارد بدن شما شود . براي جلوگيري از انتقال HIV فرد به فرد بايد رابطه جنسي سالم بر قرار شود . ارتباط جنسي سالم يعني استفاده از حايل مانند كاندوم ، Dental dam يا پوششهاي پلاستيكي بهترين راه ارتباط جنسي سالم اين است كه استفاده از اين وسايل را جزيي از روابط جنسي به حساب آورد و در تماسهاي جنسي كه با اسپرم ، ترشحات واژينال يا خون سر و كار دارد هميشه از كاندوم يا روكش پلاستيكي استفاده كنيد .

براي پيشگيري از ايدز بايد كاندوم ها از جنس لاتكس باشند و قبل از هر گونه تماس جنسي پوشيده شوند . هر دفعه قبل از تماس واژينال يا مقعدي كاندوم جديد بپوشيد . هيچ وقت از كرمهاي نرم كننده مانند وازلين استفاده نكنيد چرا كه سوراخهاي ريزي در كاندوم ايجاد مي كند .

خوشبختانه كاندوم بسيار ارزان بوده و در اكثر مغازه ها سوپر ماركتها و دارو خانه ها در دسترس مي باشد .

هيچ وقت از سرنگ مشترك يا استفاده شده براي تزريق دارو و مواد استفاده نكنيد .

AIDS چيست ؟

HIV كه ويروس نقص ايمني بشر مي باشد ، اولين بار در سال 1981 شناخته شد . هر چند منبع HIV نامشخص مي باشد ، اما ميمونهاي آفريقايي نيز به اين ويروس آلوده هستند . HIV به گونه اي به سيستم دفاعي بدن حمله مي كند كه با گذشت زمان بدن توانايي خود را در برابر بيماريهاي عفوني از دست مي دهد . شخص هنگامي به ايدز (سندرم اكتسابي نقص سيستم ايمني ) مبتلا مي شود كه سيستم ايمني بدن آسيب ديده و نمي تواند با امراض مقابله كندو ناتواني در مقابل عفونتهاي فرصت طلب يا امراضي مانند سرطان دليل اصلي مرگ و مير قربانيان ايدز مي باشد .

همين كه شخص آلوده شد ، مادام العمر HIV را با خود خواهد داشت. اين افراد حتي قبل از اينكه جواب تستشان مثبت باشد ، مي توانند سايرين را آلوده كند . به هر حال با درمان ، تغذيه مناسب و سيستم هاي حمايتي نيرومند مي توان طول عمر افراد آلوده را بيشتر كرد . افراد آلوده به HIV ممكن است ده سال و يا حتي بيشتر كاملاً سالم و سرحال به نظر برسند . اما اين افراد بايد به طور جدي مراقب بيماريهاي عفوني باشند ، چرا كه بيماريهاي عفوني روزمره مي توانند سبب مرگ افراد HIV مثبت شوند .

نحوه انتقال HIV

HIV در خون و ترشحات بدن ( مني ، ترشحات واژينال ، شير مادر ) وجود دارد . اين ويروس از طريق روابط جنسي ، استفاده از سرنگ هاي مشترك و تغذيه با شير مادر از شخصي با شخص ديگر منتقل مي شود . در دهه هشتاد ويروس از طريق انتقال خون نيز سرايت پيدا مي كرد . امروز تمام بانكهاي خون ، محصولات خــوني خود را تست مي كنند و آلودگي با HIV از طريق انتقال خون به ندرت رخ مي دهد .

HIV از طريق موارد زير منتقل نمي شود : دست دادن ، اعطاخون ، سرفه ، عطسه ، عرق ، اشك ، غذا پشه يا ساير حشرات ، استخر شنا ، كاسه توالت ، تلفن ، كامپيوتر ، شير آب ، فنجان چاي خوري يا نقره آلات و بوسه .

رفتار خطر ساز يا خطرناك چيست ؟

رفتارهاي پر خطر رفتارهايي هستند كه احتمال انتقال HIV از طريق آنها بسيار بالا مي باشد . از جمله تماسهاي خون با خون بامني . هر فردي كه از سرنگ مشترك استفاده مي كند در معرض خطر است . زن يا مردي كه روابط جنسي متعدد دارد در معرض خطر است زيرا نمي داند كه شريك جنسي او با شخص ديگري ارتباط داشته و يا اينكه از سرنگ مشترك استفاده گروه يا خير . احتمال انتقال HIV به هنگام لواط بيشتر است چراكه ديواره هاي مقعدنازك هستند و به آساني پاره مي شود در حاليكه ديواره هاي مبهل ضخيم و قابل انعطاف هستند . به هر حال به خاطر زخمها يا خراشهاي جزيي ناشي از بيماريهايي مقاربتي احتمال تماس خوني نيز وجود دارد .

آنچه خطر آلودگي به ويروس ايدز را به دنبال دارد

رفتارهاي پر خطر

است . از زندگي در كنار افراد آلو.ده نهر اسيد .

موانع پيشگيري در زنان

زنان از كاندوم استفاده نمي كنند و به منظور پيشگيري از HIV زنان نه تنها بايد مهارتهاي ، نگرشها و استفاده از كاندوم ، بلكه بايد به توانايي هاي خود در تشويق شركاي جنسي خود به استفاده از كاندوم تكيه كنند . جنسيت ، فرهنگ و قدرت از جمله عواملي هستند كه مانع برقراري ارتباط جنسي سالم با شركاي اصلي مي شوند . استراتژي پيشگيري HIV بايد هم زنان و هم مرداني را كه شركاي جنسي متعدد دارند مورد توجه قرار دهد و همچنين هنجارهاي جنسيتي را در تصميم گيرهاي جنسي مد نظر قرار دهد .

اكثر زنان جزء قشر فقير جامعه مي باشند . و دسترسي كمتري به خدمات مراقبتهاي بهداشتي دارند و اكثر زنان نيازمند نيز تحت تاثير HIV قرار گرفته اند . براي اين زنان امرار معاش ارائه روزانه بسيار مهمتر از نگراني در مورد احتمال آلودگي مي باشد .

همانند بسياري از مردم كه به رابطه جنسي سالم متعقد هستند ، برخي از زنان برقراري رابطه جنسي را بسيار مهمتر از پيشگيري از HIV مي دانند . رابطه جنسي ناسالم ممكن است به خاطر وابستگي عاطفي و اجتماعي به مرد باشد .

معمولاً زنان آلوده به HIV دسترسي كمتري به مراقبتهاي بهداشتي دارند و بار سنگين مراقبت از كودكان و ساير اعضاء خانواده را كه ممكن است به HIV آلوده باشند به دوش مي كشند . زنان همچنين از حمايتهاي اجتماعي محروم هستند كه اين امر توانايي آنها را در دنبال كردن برنامه مداوا كاهش مي دهد . زنان تا حدي بيشتر در معرض انتقال HIV قرار مي گيرند : چرا كه ممكن است از رفتارهاي پر خطر همسر خود مطلع نباشند . زناني كه فكر مي كنند . رابطه جنسي آنها سالم مي باشد ، اگر همسرشان رفتار جنسي پرخطري با ساير مردان يا زنان داشته باشند ، بيشتر در معرض خطر قرار دارند . به علاوه به دو دليل عمده يك تا چهار پنجم بيماري هاي مقاربتي در زنان ناشناخته مي ماند . او لابه به اين دليل كه بسياري از STD ها علائم آني ندارند و ثانياً بسياري از زنان فكر نمي كنند در معرض خطر باشند چون معتقد اند كه فقط با شوهر خود ارتباط دارند .

به علاوه ممكن است شوهر تزريق ناسالم داشته باشد . اگر زن از رفتار جنسي ناسالم داشته باشد . اگر زن از رفتار جنسي ناسالم يا استفاده از مواد تزريقي توسط همسر خود مطلع نباشد ، نيازي به استفاده از كاندوم و رعايت نكات بهداشتي جنسي نمي بيند .

در بعضي از موارد ، زنان براي بر آورده كرده نيازهاي حياتي به خود فروشي روي مي آورند . اين امر به عنوان « سكس براي ارتقاء » شناخته شده و بالاترين ميزان آلودگي HIV در بين اين افراد مي باشد . بايد نياز آني به غذا و سرپناه را در اقدامات پيشگيري از HIV در اولويت قرار داد بخصوص هنگامي كه زنان به هنگام برقراري جنسي اصراري بر استفاده از كاندوم نداشته باشند . اين زنان ممكن است چاره اي جز رابطه اي جنسي بودن كاندوم داشته باشند چون ممكن است مشتريان آنان به خشونت نيز متوسل شوند . معتادين نيز ممكن است براي بدست آوردن مواد يا پول به خود فروشي روي آورند . يك تحقيق نشان مي دهد كه 68% از زنان معتاد به كوكائين براي بدست آوردن پول يا مواد مخدر به خود فروشي دست زده اند و 30% آنان نيز در ماه گذشته رابطه جنسي ناسالم داشته اند زنان متعادي كه خود فروشي نيز مي كنند . بيش از سايرين از سرنگ هاي مشترك و يا سرنگهاي كهنه يا آلوده استفاده مي كنند .

نتيجه گيري 

شرايط فيزيكي ، اجتماعي و اقتصادي كه زنان تجربه مي كنند بر موفقيت برنامه هاي پيشگيري از HIV تاثير مي گذارد .

برنامه هاي مراقبت و پيشگيري زنان بايد فراتر از اين واقعيت باشد كه زنان با HIV زندگي مي كنند و يا در معرض خطر آلودگي قرار دارند . اين برنامه بايد عوامل مختلفي كه زنان را در معرض خطر آلودگي HIV قرار مي دهد از جمله كمبود نيازهاي اساسي كه منجر به به خود فروشي مي شود . و ياداشتن شركايي كه رابطه جنسي چندگانه دارند را مورد توجه قرار دهد به علاوه بدون توجه به شناخت شريك جنسي ، زنان به شيوه هايي از جلوگيري از بارداري نياز دارند كه توسط خود آنان اجرا باشد به هر حال منظور پرداختن به مسائل چند جانبه مراقبت و پيشگيري HIV در زنان تلاشهاي بيشتري مورد نياز است .

HIV زنان را متفاوت تحت تاثير قرار مي دهد :

تاثير HIV بر زنان متفاوت از مردان مي باشد . در مراحل اوليه ، عفونت HIV در زنان خفيف تر از مردان مي باشد ، غلظت اوليه HIV در خون زنان نسبت به مردان پايين تر مي باشد ، اما سرعت پيشرفت بيماري در آنان با مردان يكسان مي باشد . هر چند زنان نيز مثل مردان از داروهاي ضد ويروس استفاده مي كنند اما عوارض جانبي اين داروها بر روي زنان بسيار بيشتر مي باشد . اين عوارض جانبي ممكن است به خاطر واكنش هورمونهاي زنانه به داروها ، و يا ظريف تر بودن اندام زنان باشد كه به هنگام تجويز داروهاي ضد ويروسي اين نكته مد نظر نمي گيرند بيماري بسياري از زنان در مراحل نهايي تشخيص داده مي شود . 25% از زنان به خاطر موانعي از قبيل دسترسي محدود به خدمات بهداشتي به خاطر وضعيت بيمه ، ساير مسئوليتها از جمله مراقبت از ديگران و بدنامي ناشي از بيماران ، درمان خود را به تعويق مي اندازند .

ايدز در زنان و مردان عواقب يكساني دارند اما زنان از امراض خاص زنانه از جمله عفونتهاي مكرر قارچي دستگاه تناسلي والتهاب لگني و سرطان رحم رنج مي برند . همچنين واكنش بدن به داروها به خاطر اختلال متابوليسم چربي در زنان متفاوت از مردان مي باشد .

بسياري از علائم بيماري HIV در زنان و مردان مشابه مي باشد . زنانو مردان آلوده ممكن است در مراحل اوليه بيماري علائم خاصي نداشته باشند و فقط تب خفيف ، عرق شبانه ، خستگي و كاهش وزن داشته باشند . داروهاي ضد HIV و همچنين ساير داروهاي مربوط به ساير بيماريهاي ناشي از HIV تاثير يكساني بر روي زنان و مردان دارند . به هر حال بعضي علائم در بين زنان و مردان متفاوت مي باشد . به عنوان مثال احتمال مردان آلوده ، به نوعي سرطان پوست به نام كاپوس ساركوما هشت برابر بيش از زنان آلوده مي باشد در بعضي از موارد در زنان بيش از مردان به تب خال ساده مبتلا مي شدند .

نتايج تحقيقاتي كه مورد مطالعات باليني در ايدز صورت گرفته نشان داده كه احتمال ابتلاي زنان به ذات الريه باكتريايي بسيار بيش از مردان مي باشد و اين امر ممكن است ناشي از عوامل متعددي از جمله تاخير در مداوا در بين زنان آلوده ، دسترسي كمتر به داروهاي ضد HIV و داروهاي پيشگيري از ذات الريه قارچي كاريني (PCP) باشد.

علائم خاص HIV در زنان

زنان آلوده به HIV بيماريهاي خاص زنان را نيز تجربه مي كنند . اما اين بيماري در زنان سالم كمتر و خفيفتر رخ مي دهد .

عفونتهاي قارچي دستگاه تناسلي :

اين عفونتها در زنان رايج و به راحتي درمان مي شود ، اما زنان آلوده بسيـار جــدي مي باشد و مداواي آن دشوار مي باشد .

ساير عفونتهاي دستگاه تناسلي از جمله بيماريهاي باكتريايي مهبل و ساير بيماريهاي مقرابتي رايج از جمله سوزاك CHLAMYDIA و بيماري پيارموز (تريكومونياسين ) در زنان آلوده به HIV رايج تر و حاد تر است .

زخمهاي ويروسي حاد ناشي از تب خال ساده كه به درمانهاي استاندارد يا داروي اسكيلووير واكنش نشان نمي دهند . تا حد زيادي زندگي زنان را به خطر مي اندازد .

زخم هاي ايديوپاتي ( خود به خودي ) دستگاه تناسلي كه هيچگونه عفونتي نشان نمي دهند و يا سلولهاي سرطاني در نسجها ، نمونه هاي بارزي از بيماري HIV هستند . گاها اين زخمها را كه هيچ درمان شناخته شده اي ندارند با زخمهايي كه به خاطر ويروس تب خال ساده به وجود مي آيد اشتباه مي گردند . عفونتهاي ويروسي پاپيلوما ( HPV) كه سبب وارتهاي genital شده و مي توانند سبب سرطان رحم شوند در زنان مبتلا به HIV رايج تر مي باشند . يك وضعيت پيش سرطاني مربوط به hpv كه ديس پلازي رحم ناميده مي شود در زنان آلوده به HIV شايع تر و حادتر مي باشد و پس از مداوا نيز مجددا بروز مي كند .

بيماري التهاب لگن pid نيز در ميان زنان آلوده به hiv ، شايع تر و تهاجمي تر مي باشد با ضعيف تر شدن سيستم دفاعي بدن ، pid به صورت بيماري مزمن و دائمي در مي آيد .

بي نظمي قاعدگي نيز در بين زنان آلوده به HIV گزارش شده و دانشمندان NIID فعالانه در حال بررسي اين موضوع مي باشد .

هر چند در تحقيق صورت گرفته توسط WIHS بي نظمي قاعدگي در زنان آلوده به HIV و زنان در معرض خطر HIV منفي يكسان بوده است اما زناني كه ميزان CD4+CELL آنان در هر ميليمتر مكعب ، كمتر از 50 مي باشد نسبت به زناني كه آلوده نبوده اند و يازنان آلوده اي كه تعداد CD4+TCELL آنها بالا تر بوده است . بي نظمي قاعدگي نداشته اند .

اخيرا مركز كنترل و پيشگيري امراض ايالات متحده پيشنهاد كرده كه زنان HIV مثبت از لحاظ بيماريهاي زنان كاملا بررسي شوند . از جمله به عنوان بخشي از ارزيابي مقدماتي HIV يابه محض وارد شدن به بخش مراقبت هاي قبل از تولد ، آزمايش PAP شوند و شش ماه بعد نيز مجددا آزمايش PAP شوند . اگر هر دو آزمايش منفي بود ، توصيه مي شود كه هر شش ماه يك بار تحت آزمايش قرار بگيرند .

در سالهاي اوليه ايدز ، اطلاعات تحقيقاتي و پزشكي بيشتر مربوط به مردان بود اما معلوم شد كه HIV/AIDS زنان را به صورت متفاوتي تحت تاثير قرار مي دهد .اخيرا مركز كنترل امراض ، فهرست تعاريف ايدز رذا تغيير داده و بيماري هاي خاص زنان را نيز در آن ضميمه كرده است در زنان آلوده به HIV احتمال عفونتهاي قارچي مزمن واژينال ، ديسپلازياي سرويكال ، سرطان و بيماريهاي لگني بالا است زنان و به ندرت به يكي از رايجترين عفونتهاي فرصت طلب مردان ، كاپوس ساركوما كه سرطان پوست نادر مي باشد . مبتلا مي شوند .

طول عمر زنان آلوده به HIV

طول عمر زناني كه آلودگي آنان زود تشخيص داده شده و تحت درمان مناسب قرار دارند ، به اندازه مردان آلوده مي باشد .

تشخيص به موقع بيماري در زنان دشوار است كه اين امر مي تواند سبب كوتاهترين عمر آنان باشد . تحليل چندين تحقيق كه برروي بيش از 4500 فردآلوده به HIV صورت گرفته ، نشان مي دهد كه احتمال مرگ زنان سه برابر بيش از مردان در دوره تحقيق بوده است . محققان نتوانستند به طور قطعي دلايل مرگ و مير بيش از حد زنان را مشخص كنند اما دسترسي يا استفاده محدود از منابع مراقبتهاي بهداشتي ، خشونت در منزل ، بي سرپناهي و عدم حمايت اجتماعي را از جمله دلايل مهم اين عامل مي دانند .

درمانهاي استاندارد HIV چيست ؟

آيا درمان زنان متفاوت است ؟

به جز زنان حامله ، درمان زنان با مردان زياد متفاوت نيست . به منظور پي بردن به تاثيرات متفاوت ، به تحقيقات باليني بيشتري نياز داريم . اما در حال حاضر اطلاعات اندكي در مورد اين تفاوتها وجود دارد . تشخيص و مداواي زود هنگام ميزان زيادي كيفيت زندگي بهبود بخشيده و بر طول عمرمي مي افزايد در بعضي زنان آلوده علائم غير عادي بيماريهاي زنان مشاهده مي شود كه ظاهراً ناشي از هورمونهاي زنانه مي باشد زناني كه دوران يائسگي را پشت سر گذاشته اند كمتر از عوارض داروها رنج مي برند . سئوالاتي از قبيل چگونگي تاثير هورمونهاي بر ويروس و به العكس تاثير قرصهاي ضد بارداري ، جايگزن كردن هورمون درمان ، حاملگي و چگونگي واكنش هورمونها با داروهاي ايدز . جاي بحث ويروسي دارند .

زناني كه مبتلا به ايدز هستند بايد به اين اطلاعات حياتي دسترسي داشته باشند . مثلاص آنها بايد بدانند كه با استفاده ها از آنتي بيوتيكهاي ارزان قيمت مي توان از ابتلا به ذات الريه پيشگيري كرد . اين بيماري مهمترين عامل مرگ و مير در بين زنان ايدزي مي باشد . راه ديگر ارتقاء دسترسي زنان به خدمات در ارائه اطلاعاتمربوط به مراقبت از كودكان حمل و نقل ، افشاگري و محرمانه بودن نهفته است .

تست HIV و تشخيص زود هنگام

تشخيص به موقع بيماري اين فرصت را براي زنان فراهم مي كند كه به تشخيص مراقبين بهداشتي از داروهاي ضد ويروس و داروهاي پيشگيري از عفونتهاي فرصت طلب استفاده كند . درمان مناسب و داروهـاي پيشگيري كننده مي توانند از پيشرفت علائم مربوط به ايدز جلوگيري و طول عمر فرد آلوده را به زنان مي دهد تا در مورد روابط جنسي تصميمات آگاهانه اي بگيرند . مراقبين بهداشتي بايد در مورد علائم اوليه آلودگي HIV در زنان هشيار باشند ( اين علائم مي توانند قارچهاي مقاوم واژينال ، كم شدم وزن ، خستگي ، ديسپلازياي سرويكال يا سرطان بيماري تورم لگني غده هاي متورم ، توكسوپلاسموسيس ، زگيلهاي ناحيه تناسلي و ذات الريه نموسيتيس كاريني باشند )

به علاوه تمام زناني كه به نوعي رفتار پرخطر داشته باشند مورد تست HIV قرار بگيرند .

باداري و انتقال HIV

احتمال انتقال HIV از زنان HIV مثبت باردار به نوزاد 40-25% مي باشد . اگر مادر به هنگام بارداري از دارو استفاده كند احتمال انتقال ويروسي به نوزاد به 8% مي رسد . به همين دليل است كه زنان HIV مثبت باردار بايد هرچه سريعتر به كارشناس بهداشتي دستيابي پيدا كنند . بخاطر درمانهاي فوق الذكر بخش بهداشت واشنگتن توصيه مي كند تمام زنان باردار براي احتمال آلودگي HIV تست شوند تا در صورت آلودگي بتوانند از انتقال ويروسي از انتقال ويروس به فرزند خود جلوگيري كنند . در ايالات متحده سالانه 1500 زن HIV مثبت بار را شده و وضع حمل مي كنند . اما فقط 25% از نوزادان آلوده مي شوند .

چه بايد كرد ؟

از آنجا كه احتمالاً آلودگي زنان بيش از مردان مي باشد ، موارد جديد ايدز نيز به خاطر تماسهاي جنسي چندگانه افزايش يافته است برنامه هايي كه بطور اخص مردان تحت پوشش قرار مي دهند تاثيرات مثبتي نيز بر روي زنان خواهد داشت . از آنجا كه تقريباً درصدي از موارد آلودگي در زنان به خاطر تزريق مواد مخدر مي باشد . استراتژيها درمان باردار و ارائه سرنگ ( كاهش آسيب ) موثر خواهند بود .

يكي ديگر ازاستراتژيها موثر پيشگيري از HIV مي تواند تشويق زنان به آزمايش تشخيص بيماريهاي مقاربتي و مداوا باشد .

يك استراتژي جامع پيشگيري از HIV از عوامل بسياري استفاده مي كند تا بتواند تا آنجايي كه امكان دارد از مردم در معرض خطر محافظت كند مداخلاتي كه روابط جنسي ، خانواده ، فرهنگ ، توانايي ، عزت نفس و مهارتهاي ارتباطي و همچنين مداخلاتي كه سطوح مختلف جامعه را مد نظر قرار مي دهند از اهميت ويژه اي برخوردارند .

برگرفته از خبرنامه ایدز به مناسبت سالروز جهانی مبارزه با ایدز، جمعیت هلال احمر استان کرمانشاه ، مترجم علیمراد احمدی

تهیه مطلب : فاطمه برنجن کارشناس بیماریهای ایدز و هپاتیت مرکز بهداشت استان بوشهر

سرخك :

خلاصه ايي از بيماري :

سرخك يك بيماري ويروسي و شديدا واگير دار  است . كه با علائم تب ، بيحالي ، سرفه ، آبريزش از بيني،  قرمزي چشمها ،  بثورات  جلدي ( دانه هاي قرمز رنگ روي سطح پوست كه از پشت گوش و روي صورت شروع و سپس به تنه و اندامها انتشار مي يابد ) تظاهر مي كند

انسان تنها مخزن ويروس سرخك محسوب مي گردد و طول مدت واگيري بيماري از 5-3 روز قبل تا 4 روز بعد از بروز بثورات سرخكي مي باشد .

سرخك يكي از علل عمده سوء تغذيه ، اسهالهاي طولاني و ذات الريه مي باشد و از عوارض ديگر آن  عفونت گوش مياني ، تورم مغز مي باشد . تورم مغر و آسيب دستگاه بينايي از عوارض بسيار خطرناك سرخك مي باشد .

وضعيت سرخك در جهان و استراتژيهاي جهاني :

بيماري سرخك يك بيماري بسيار كشنده در كشورهاي در حال توسعه بوده و ميزان كشندگي آن در اين كشورها معمولاً در حدود 5-1 درصد تخمين زده مي شود اما در بعضي از مناطق ميزان آن تا حدود 30-10% نيز مي رسد .

هر ساله حدود 30ميليون مورد ابتلا به بيماري و 800 هزار مورد مرگ در جهان رخ مي دهد كه بيش از نيمي اين مرگ ها مربوط به قاره آفريقا مي باشد در اجلاس جهاني بهداشت در سال 1989 و گرده همايي جهاني براي كودكان در سال 1990 هدف حذف سرخك براي منطقه امريكا سال 2000 ، منطقه اروپا سال 2007 و منطقه مديترانه شرقي سال 2010 در نظر گرفته شده است .

وضعيت بيماري سرخك در ايران و استراتژيهاي كشوري : 

در كشور عزيز ما برنامه ايمن سازي سرخك با دو نوبت واكسيناسيون طبق برنامه كشوري براي سالها در دست اجرا بود . و با اين روش تنها ايمني در حدود 95 درصد در افراد واكسينه شده ايجاد مي گرديد ( حتي با پوشش 100% ) و درصدي از جمعيت هدف كه ايمني حاصل نكرده بودند در معرض ابتلاي به اين بيماري قرار داشتند و از طرفي ديگر پس از گذشت 10 سال سطح ايمني حاصل از واكسيناسيون نيز رو به كاهش مي گذارد . با تجمع اين عده هر ساله تعدادي از مردم كه واكسينه نشده و يا ايمني لازم را پس از واكسيناسيون كسب نكرده بودند . مستعد ابتلاء به بيماري  بودندكه باعث شده بود وضعيت بيماري ظرف 3-2 سالن اخير در كشورتغيير پبدا كند موارد آن نيز بالاتر از حد انتظار باشد و اكثريت موارد آن در سنين بلوغ و پس از آن رخ مي داد كه متاسفانه با عوارض بسيار بيشتري نسبت به سنين پايين تري همراه بود و. البته اين امر تاحدودي مي توانست متاثر از تقويت سيستم مراقبت از بيماريها در كشور باشد اما اين افزايش در مناطق ديگر جهان نيز در همين گروههاي سني ديده مي شود .

باتوجه به مسائل پيشگفت و رسيدن به اين نتيجه كه ايمن سازي جاري به تنهائي موجب كنترل حذف و ريشه كني بيماري نمي شود تصميم به انجام ايمن سازي تكميلي از راهكارهاي تائيد شده مجامع علمي دنياست گرفته شد. لذا با تعهد بين المللي كشورمان نسبت به انجام برنامه حذف سرخك - سرخجه و تائيد اجراي آن از جانب هئيت محترم دولت به فضل الهي ايمنسازي تكميلي بااستفاده از واكسن مخلوط سرخك و سرخجه (mr ) با هدف حذف سرخك و سندرم سرخجه مادرزادي در تاريخ 15/9/82 به مدت چهار هفته با موفقيت اجرا گرديد . 

بنابر توصيه هاي سازمان جهاني بهداشت از اين فرصت براي حذف سندرم سرخجه مادرزادي هم كه بيماري غير قابل درمان و مرگباري است استفاده شد . توزادان متولد شده از مادراني كه در ماههاي اول حاملگي مبتلا به سرخجه شده اند به عوارضي مانند عدم رشد مغزي ( ميكروسفالي ) عوارض قلبي ، نابينايي و ناشنوائي و …… مبتلا مي شوند كه سالهاي طولاني باعث رنج و عذاب فرد مبتلا و خانواده و جامعه و در نهايت منجربه مرگ او مي شود . متاسفانه يك هزارم تولد هاي زنده در كشورهاي كه برنامه حذف سندروم سرخجه مادرزادي را به اجرا در -نياورده اند مبتلا به اين بيماري مي شوند و هزينه درمان هر مورد آن در سال بالغ بر 3000 دلار مي شود كه ضمن عدم بهبودي فرد مبتلا هزينه سنگيني را بر نظام سلامت جامعه تكميلي تحميل مي نمايد

امروز كه بحمد الله شاهد موفقيت عظيم خود در اجراي طرح ملي حذف بيماريهاي سرخك و سرخجه هستيم از اين به بعد كشور در مرحله حذف بيماري مي باشد    سياسيتهاي كشوري نيز در اين راستا خواهد بود و كليه اقداماتي كه در مرحله حذف يك بيماري لازم است مانند تقويت نظام مراقبت و پايش ،تغيير برنامه واكسيناسيون ، ارتقاء برنامه ايمن سازي ، گزارش كامل و دقيق موارد محتمل بيماري ، اقداماتي لازم جهت پيشگيري از انتقال بيماري و تاييد موارد ، انجام پژهشهاي كاربردي به مرحله اجرا در خواهد آمد . 

وضعيت بيماري سرخك در استان بوشهر :

در استان بوشهر نيز مانند ساير نقلط كشور ، هرساله مواردي از بيماري سرخك گزارش مي گردد  موارد گزارش شده در سال 82 نسبت به سالهاي گذشته افزايش دارد . از بين موارد گزارش شده سرخك بيشترين تعداد در گروه سني 25-15 سال مي باشد كه با توجه به بسيج همگاني واكسيناسيون سرخك و سرخجه انتظار داريم از سال 83 به بعد تعداد موارد كاهش يابد .

منابع :                 weekly epidemiological record

poilo fax 

ثبت اطلاعات بيماريها در استان

جزوات مركز مديريت بيماريها 

تهيه شده در واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي استان ،

مرضيه عطاءالهي :  كارشناس مسئول بيماريهاي قابل پيشگيري با واكسن

بسمه تعالي

حقايق

* CVD در سال 2001 باعث 6/16 ميليون يا 3/1 مرگهاي جهان بوده است

* حدود 80% مرگهاي در اثر CVD در كشورهاي كم درآمد يا بادرآمد متوسط رخ داده است.

* در سال 2010 CVD علت اصلي مرگ در كشورهاي در حال توسعه خواهد بود.

*حداقل 20 ميليون نفر از كسانيكه از حمله قبلي يا مغزي هر ساله نجات مي يابند ، تعدادي نياز به ادامه مراقبتهاي كلينيكي گران دارند.

 * بيماري قلبي هيچگونه مرز جغرافيايي ، نژادي يا اقتصادي – اجتماعي ندارد.

- بيماريهاي كارديوواسكولر : پيشگيري و كنترل

در يك برآورد 6/16 ميليون يا 3/1 كل مرگهاي جهان در نتيجه اشكال مختلف بيماريهاي كارديوواسكولر بوده است ، كه تعدادي از آنها براحتي با كاركردن روي ريسك فاكتورهاي اصلي قابل پيشگيري است ؛ رژيم ناسالم ، بيحركتي فيزيكي و مصرف دخانيات. بيشتر از 50% مرگها و ناتوانيها از بيماري قلبي و حمله مغزي كه با هم بيشتر از 12 ميليون نفر را هر ساله مي كشند ، مي توان با تركيبي از جزئيات ساده ، تلاشهاي ملي مقرون به صرفه و فعاليتهاي منحصر بفرد براي كاهش ريسك فاكتورهاي اصلي مانند هيپرتانسيون كلسترول بالا و چاقي و مصرف دخانيات حذف كرد.

و اينها مدت زيادي نيست كه تنها بيماري جهان توسعه يافته است : 80% همه مرگهاي CVD جهاني در كشورهاي در حال توسعه با درآمد كم و متوسط است. در حاليكه اين كشورها 86% بيماري CVD جهان را در خود جاي داده است. برآورد شده است كه تا سال 2010 ، CVD علت اصلي مرگ در كشور هاي در حال توسعه خواهد بود.

وسعت مشكل :

CVDهاي اصلي شامل :

* بيماري ايسكميك يا كرونري قلبي

* بيماري عروق مغزي ( سكته مغزي )

* هيپرتانسيون

* نارسايي قلبي

*بيماريهاي روماتيسمي قلب

از 6/16 ميليون مرگ از CVDها هر ساله ، 2/7 ميليون بعلت بيماريهاي ايسكميك قلبي هستند ، 5/6 ميليون نفر بعلت بيماريهاي عروق مغزي ، و 9/3 ميليون باقيمانده بعلت هيپرتانسيون و ديگر مشكلات قلبي حداقل 20 ميليون نفر ازكسانيكه سالانه از حمله هاي قلبي ومغزي نجات مي يابند ، تعداد قابل ملاحظه اي از آنها نياز به مراقبتهاي كلينيكي پرهزينه دارد كه حجم عظيمي از هزينه مراقبتهاي بلند مدت است CVD زندگي مردم را در سالهاي مياني زندگيشان بسته به وضعيت اقتصادي اجتماعي آنها تحت تاثير قرار ميدهد ونه تنها اشخاص بلكه خانواده ها و ملل را نيز متاثر مي سازد. گروههاي اجتماعي اقتصادي پائين عموماً يك شيوع بيشتر ريسك فاكتورها ، بيماريها و مرگ و مير در كشورهاي توسعه يافته دارند و يك الگوي مشابه بعنوان اپيدمي CVD در كشورهاي در حال توسعه در حال شكل گيري است. زمان تاخير اثر ريسك فاكتورها براي CVD به اين معني ايستكه اثر كامل exposure (در معرض قرارگيري) ريسك فاكتورهاي رفتاري ، بخصوص ميان بچه ها ، تنها در آينده ديده ميشود. تا تلاشهاي پيشگيري كنند و كنترلي بطور گسترده اي صورت گيرد ، بار جهاني بيماري و مرگ و مير در اثر CVD همچنان به افزايش خود ادامه ميدهد.

*چرا اين اتفاقات رخ ميدهد ؟

افزايش CVD انعكاس از يك تغييرات در عادات غذايي ، سطح فعاليت فيزيكي و مصرف دخانيات در جهان در نتيجه صنعتي نشدن ، شهرنشيني ، توسعه اقتصادي و بازارهاي غذايي جهان است. مردم امروزه در جهان مصرف كننده انبوه انرژي و رژيم غذايي فقير بوده و كم تحرك هستند. تغذيه نامتعادل ، فعاليت فيزيكي كاهش يافته و افزايش مصرف دخانيات فاكتورهاي كليدي شيوه زندگي هستند0 هيپرتانسيون ، هيپركلسترولمي و افزايش وزن و چاقي و بيماري مزمن ديابت تايپ 2در ميان ريسك فاكتورهاي اصلي متابوليك هستند. رژيم ناسالم شامل مصرف بالاي چربيهاي اشباع شده ، و نمك و كربوهيدراتهاي تصفيه شده و نيز مصرف پايين ميوه و سبزيجات در ميان مردم رايج شده است.

چه مي توان كرد ؟

آنهايي كه تابحال حمله قلبي و مغزي داشته اند در ريسك بالاي عود و مرگ و مير هستند اين ريسك را مي توان با يك رژيم تركيبي دارويي شامل- استاتين براي پايين آوردن كلسترول و دوز پايين داروهاي پايين آوردنده فشارخون و آسپرين – كه روزانه به افراد در ريسك بالاي حمله قلبي و مغزي داده ميشود پايين آورد.

با اينحال ، روشهاي با حداكثر مقرون به صرفه جهت كاهش ريسك در ميان كل جمعيت مداخلات وسيع جمعيتي ، سياستهاي تركيبي موثر و سياستهاي وسيع ارتقاء سلامت. اينها بايد بعنوان قدم اول در همه عرصه ها قرار گيرند0 در بعضي كشورها بيشترين فوكوس متوجه مداخلات تك به تك در افراد در ريسك متوسط CVD است. يك استفاده بهتر از منابع فوكوس روي افراد با ريسك بالا و  استفاده از ساير منابع براي معرفي تلاشهاي وسيع جمعيتي براي كاهش ريسك فاكتور در سياستهاي چند گانه اقتصادي و آموزش و برنامه هاست. اين ريسك فاكتورها شامل رژيم و فعاليت فيزيكي است. مصرف چربيها بخصوص كيفيتشان بر ريسك CVD مثل بيماريهاي كرونري قلب ، سكته مغزي از طريق اثر بر چربيهاي خون ، ترمبوز فشارخون- فونكسيون عروق ، آرتريوژنز و التهاب قوياُ اثر مي گذارد. نمك اضافي يك اثر شديد روي سطح فشارخون دارد.

مدارك نشان ميدهد كه حداقل سه استراتژي در رژيم غذايي در پيشگيري CVD مؤثر هستند و به كنترل اين بيماريها كمك مي كنند.

1- جايگزيني چربيهاي گروه غيرهيدراته غير اشباع شده ( بخصوص چربيهاي غير اشباع چند زنجيره اي ) بجاي چربيهاي اشباع شده

2- افزايش مصرف اسيدهاي چرب omega-3  از روغن ماهي يا منابع گياهي

3- مصرف يك رژيم پر سبزي و ميوه ، گردو و حبوبات و غلات كامل ، مصرف كم غلات تصفيه شده

4- اجتناب از غذاهاي با شكر و نمك فراوان

5- حداقل 30 دقيقه فعاليت فيزيكي منظم روزانه

6-اجتناب از مصرف دخانيات

7- نگهداشتن وزن مناسب

مداخلات موثر

1- در انگلستان يك برنامه پيشرفته در صنعت توليد مواد نوشيدني و غذايي اجرا شد كه به نحو موفقيت آميزي توانست محتوي نمك در تقريباً 4/1 محصولات غذايي را طي چندين سال كاهش دهد.

2- درز Mauritius ، كاهش كلسترول بطور عمده با تلاشهاي ملي در جهت مصرف روغن سويا بجاي روغنهاي ديگر در پخت غذاهاي عمده بدست آمد.

3- كره در جهت بدست آوردن عناصر رژيم سنتي تلاش مي كند جامعه شهري و ابتكارات دولتي عمليات را بسمت غذاهاي محلي ، روشهاي پخت سنتي و نياز به حمايت كشاورزان محلي هدايت كرد.

4- در ژاپن ، عمليات سلامتي هدايت شده توسط دولت بطور عمده مصرف نمك عمومي را كاهش داد و همراه با درمان افزايش فشارخون علاوه بر كاهش طيف فشارخون عمومي ميزان حمله مغزي را بيشتر از 70% كاهش داد.

5- در فنلاند ، مداخلات ملي و جمعيتي ، شامل مداخلات تغذيه و ارتقاء سلامت ، جامعه را سمت كاهش طيف كلسترول و ديگر ريسك فاكتورها در جمعيت هدايت كرد كه بدنبال آن بسرعت بيماريها و مرگ و مير بيماريهاي قلبي و حمله مغزي كاهش يافت.

6- در USA با كاهش مصرف چربيهاي اشباع شده در اواخر سال 1960 يك كاهش عمده در مرگ بيماريهاي كرونري قلبي در چند دهه گذشته شروع شده

7- در نيوزلند ، معرفي اصل اتيكت گذاري براي غذاهاي سالمتر بسياري از كمپانيها را بسمت تجديد نظر در فرمول محصولاتشان هدايت كرد0 فوايد شامل كاهش عظيم در محتواي نمك در غذاهاي پرورده بود.

مترجم: دکتر محبوبه رمضانزاده واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریها

كزاز نوزادي :

بيماري كزاز :

كزاز نوعي بيماري عصبي است كه با افزايش كشش و انقباض ماهيچه ها مشخص مي شود .گاهي اين انقباض ها موجب آسيب هاي جدي مانند شكستگي دنده ها ، مهره ها و خفگي مي شود عامل بيماري يك باكتري است كه در طبيعت ، در خاك ، و در راههاي گوارش حيوانات مختلف زندگي مي كند ، باكتري در خاك ايجاد اسپور مي كند كه اگر اين اسپور در مقابل نور قرار نگيرد براي سالها در خاك زنده مي ماند . و از طريق هر نوع زخم عميق مي تواند وارد بدن انسان شود و در بدن انسان اين باكتري سمي ترشح مي كند كه روي سيستم اعصاب اثر گذاشته و ايجاد بيماري كزاز مي كند . امكان ريشه كني بيماري كزاز بعلت اينكه عامل بيماري در خاك براي مدت طولاني باقي مي مانند وجود ندارد ولي مي توان كزاز نوزادي با استفاده  راهكارهاي زير حذف نمود :

1-   واكسيناسيون زنان در سنين باروري و زمان  بارداري

2-   انجام زايمان تميز توسط افراد دوره ديده و پرهيز از زايمان توسط ماهايي محلي و دوره نديده

كزاز نوزادي :

نوزادي كه دو روز اول زندگي بطور طبيعي قادر به مكيده پستان و گريستن باشد . بيماري بين روزهاي سوم تا بيست و هشتم با ناتواني در مكيدن شير شروع شده و بدنبال آن نوزاد دچار سفتي عضلات مي شود .

وضعيت بيماري در جهان :

بيش از نيم قرن از حذف كزاز نوزادي در كشورهاي توسعه يافته مي گذرد و ليكن ساليانه حدود 000/200 كودك را در كشورهاي در حال توسعه مبتلا مي نمايد . تلاش هاي روز افزون براي حذف اين بيماري در سطح جهان تا سال 2005 ميلادي توجه همگان را به اين بيماري كه شديدا وابسطه به فقر مي باشد به خود معطوف نموده است .

كزاز نوزادي هنوز بعنوان يك تهديد كننده سلامت عمومي در 57 كشور وجود دارد از اين كشورها 27 كشور ( 18 كشور در افريقا و بقيه در جنوب شرق آسيا و خاور ميانه ) در حدود 90 درصد ار كل موارد را شامل مي شود .

وضعيت كزاز نوزادي در جمهوري اسلامي ايران :

در جمهوري اسلامي ايران سالهاست كه كزاز نوزادي به مرحله حذف رسيده است و ميزان بروز آن در تماني شهرستانها به كمتر از 1 در هزار تولد زنده رسيده است لذا مي توان گفت كه ايران منطقه كم خطر جغرافيايي كزاز نوزادي است .

در سال 2002 ميلادي 1865 مورد كزاز نوزادي در منطقه شرقي گزاش گرديده است كه 8 مورد آن متعلق به جمهوري اسلامي ايران بوده است . از تعداد هشت مورد گزارش كزار در كشور دو مورد مربوط به شهرستان زاهدان ، يك مورد چاه بهار ، يك مورد گرگان ، يك مورد كاشان ، يك مورد شرق تهران ، يك مورد قزوين و يك مورد سمنان بوده است كه دو مورد ميليت افغاني داشته اند .

وضعيت كزاز نوزادي در استان :

با توجه به گزارش ماهانه بيماريهاي قابل پيشگيري با واكسن هيچگونه گزارشي مبني بر كزاز نوزادي در استان بوشهر وجود ندارد .

منابع :                 weekly epidemiological record

poilo fax 

ثبت اطلاعات بيماريها در استان

جزوات مركز مديريت بيماريها 

تهيه شده در واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريهاي استان ،

مرضيه عطاءالهي :  كارشناس مسئول بيماريهاي قابل پيشگيري با واكسن

خشونت

سوء رفتار و خشونت از علل عمده بار بيماري در سطح جهان است وانواع زيادي دارد: خشونت بين افراد شامل خشونت با همسر ،و خشونت جمعي به عنوان بخشي از جنگ ها و نسل كشي ها.

خشونت در سال 2000 باعث 700000مورد مرگ در جهان گرديد : حدود 50% اين موارد در اثر خودكشي ،30% در اثر خشونت هاي بين فردي و 20% در اثر خشونت هاي جمعي رخ داد0

خشونت بين فردي:

تعريف خشونت بين فردي عبارت است از «استفاده تعمدي از زور يا قدرت فيزيكي – به صورت  واقعي – عليه شخص ديگر كه در عمل يا با احتمال زياد منجر به جراحت مرگ يا آسيب رواني يا محروميت گردد» اين تعريف علاوه بر خشونت از سوي افرادي غريبه ودوستان شامل سوءرفتار با كودكان،همسر ،سالمندان وخشونت جنسي نيز مي شود.

سالانه حدود 40 ميليون كودك مورد سوءرفتار واقع مي شوند تجاوز و خشونت خانوادگي 16%-5% از موارد اتلاف سالهاي زندگي سالم را درميان زنان سنين باروري باعث مي شود.بين 50% -10% از زنان در طول زندگي خود با خشونت بدني از سوي همسران خود مواجه مي شوند علاوه بر مرگ وجراحات ،آسيب هاي عميق سلامت رواني بسياري براي مرتكبين وشاهدان خشونت بين فردي وجود دارد.

خشونت جمعي:

خشونت جمعي اصطلاحي عام تر از جنگ ودعواست اين اصطلاح وقايع همچون نسل كشي را نيز در برمي گيرد و زماني به كار مي رود كه گروهي از خشونت عليه گروه ديگر استفاده ابزاري مي كند تا به هدفي دست يابد.

تاثيرات غير مستقيم خشونت جمعي ناشي از بيماريهاي عفوني ،سوءتغذيه ،جابجايي جمعيت ها، عواقب رواني اجتماعي و تشديد بيماريهاي مزمن است. به عنوان مثال ميزان مرگ ومير در جمعيت هايي كه در اثر خشونت هاي جمعي در روآندا آوراه شده بودند 80 برابر حالت پايه مرگ ومير در اين كشور بود.

قتل ، معلوليت ، آسيب هاي جدي اندام ها وهمچنين بيماريهاي جسماني كه علت رواني دارند از عوارض شايع خشونت است .

علاوه برعوارض وخيم خشونت (مرگ ناشي از جراحات ، قتل وخودكشي اجباري ) آسيب هاي جدي به ارگانها ازجملــه كبــودي ، كوفتگي و شكستگي ها ، آسيب هاي دو.ران بارداري ، بيماريهاي مزمن ومعلوليت هاي گوناگون ازعوارض جسماني خشونت محسوب مي شود .

بيماريهاي جسماني که علت رواني دارند ، ازعوارض پنهان خشونت محسوب مي شوند . بيماريهايي چون سردرد، كمردرد، آسم ، ناراحتيهاي گوارشي ، بيخوابي يارفتارهايي كه سلامت انسان را به خطرمي اندازد ازاين دسته عوارض محسوب مي شوند.

خشونت عوارض رواني آشكارو پنهان بدنبال دارد كه بعضي از اين عوارض تاسالها به طول مي انجامد .

عوارض رواني چون ترس ، يادآوري صحنه خشونت چه در خواب وچه دربيداري ، افسردگي هاي جدي ، گوشه گيري وانزوا از پيامدهاي آشكار خشونت است . همچنين علاوه برعوارض آشكار رنج رواني كه قربانيان تحمل مي كنند معمولاً پنهان بوده واين رنج گاه سالها به طول مي انجامد . دراكثرموارد ، ناتواني وياترس قربانيان ازبدنام شدن منجر به اين مي شود كه موارد خشونت پنهان مانده وبه مراجع ذيصلاح گزارش نشود ويا اشتباه تشخيص داده مي شود .

مبتلايان به عوارض رواني خشونت دچار تحريك پذيري نيز مي شوند كه مي تواند دور باطل خشونت را ايجاد نمايد .

کاهش سوء مصرف مواد، کاهش نا سازگاری های خانوادگی ، افزایش سطح اقتصادی- اجتماعی جامعه، کاهش نا برابری های جنسیتی و کاهش دسترسی به اسلحه از مواردی است که می تواند به کاهش موارد خشونت کمک کند.

رفتارهای جنسی پر خطر

دوران بلوغ ـ كه در طي آن تغييراتي براي گذار از دوران كودكي به بزرگسالي ايجاد مي‌شود ـ فرد را از نظر جسماني آماده فعاليت جنسي و توليد مثل مي‌نمايد. نمو و گسترش بلوغ عاطفي اغلب بيشتر طول مي كشد و مستلزم آن است كه هم درباره خودتان ياد بگيريد و هم درباره چگونگي ارتباط با ديگران تجربه بياموزيد ، همه بايد از خطراتي كه آميزش جنسي براي سلامتي دارد ـ مثل بارداري و بيماري‌هاي موسوم به عفونت‌هاي منتقله از راه جنسي كه كلاً يا عمدتاً از طريق مقاربت منتقل مي‌شوند ـ آگاه باشند.

معمولاً تماس با پوست آلوده يا مايعات بدن مثل مني، خون و ترشحات مهبلي، عامل انتشار عفونت‌هاي منتقله از راه جنسي و بيماري‌ مقاربتي مي باشند. عفونتهاي آميزشي گاه بدون نشانه اند ويا به شكل خفيف تظاهر مي كنند كه به اين دليل جدي گرفته نمي شوند واقدام به درمان صورت نمي گيرد واين مساله مي تواند منجر به عوارضي از جمله نازايي گردد.

 بسياري از انواع بيماري‌هاي مقاربتي ناراحت كننده‌اند ـ هرچند كه صرفاً مشكلات خفيف ايجاد مي‌كنند ـ اما بعضي هم مثل عفونت ويروس ايمني انساني (بيماري ايدز) حيات را به مخاطره مي‌افكنند. اقدامات ساده اي وجود دارند كه براي حمايت از خود مي توانيد انجام دهيد. در صورت ابتلا به عفونت‌هاي منتقله از راه آميزشي، بايد تا هنگام درمان و علاج از عفونت، از فعاليت جنسي بپرهيزيد.

تا پايان 2001 حدود 12 ميليون جوان 24-15 سال ، HIV/AIDS زندگي كرده وهر روز 6000 آلودگي جديد در اين گروه سني اتفاق افتاده است.

همه ساله بيش از 100 ميليون مورد جديد ابتلاء به عفونتهاي آميزشي در جوانان زير 25 سال بوقوع مي پيوندد.

عمده ترين راه آلودگي به ويروس ايدز وهپاتيت در جهان تماس جنسي با فرد آلوده است افراد آلوده ممكن است ظاهري سالم داشته باشند در حاليكه مي توانند آلودگي را منتقل نمايند.

الفباي پيشگيري:

پرهيز از رابطه جنسي قبل از ازدواج،

پاي بندی به اصول اخلاقي وخانوادگي،

آموزش استفاده صحيح از كاندوم در تماسهاي جنسي،

پزشك محرم اسرار شماست در صورت بروز مشكل در دستگاه تناسلي براي مشاوره ودرمان به پزشك مراجعه كنيد عدم درمان بموقع مي تواند منجر به ايجاد عوارض گردد

داشتن رابطه مثبت با والدين ومربيان احساس ارزشمندي ،محيط مناسب آموزش و تفريحي ،پرورش اعتقادات معنوي واميد به آينده فاكتورهاي ايمني در نوجوانان وجوانان هستند. از اين ابزارها در پيشگيري از رفتارهاي مخاطره آميز استفاده كنيم .

مواد مخدر

مواد مخدر مواد شيميايي ، مصنوعي و يا طبيعي هستند كه بر قسمتهاي مختلف بدن اثر مي گذارند. مثلاٌ باعث ایجاد ايجاد توهم می شوند. فرد را دچار احساس سوءظن و بدگماني كنند، بطوري كه فكر مي كند ديگران درصدد تعقيب او هستند .

بايد دانست كه سوء مصرف هر ماده مخدري مي تواند سلامت جسمي و رواني شما را به خطر بياندازد .

مواد مخدر ، آسيب هاي وخيمي به انسان وارد مي كنند .امروز معضلات مواد مخدر تقريباً تمام جوامع را درگير كرده است .

اما چرا افراد دست به مصرف مواد مخدر مي زنند ؟

اين دلايل عبارتند از :

* داخل جمع رفقا شدن

* تجربه جديدي با رفقا داشتن

* براي لذت بردن

* براي « بازكردن » ذهن

* بخاطر تصورات واهي ( احساس كاذب بهتر شدن )

* بخاطر تجارب معنوي

* براي بهبود خلاقيت

* براي سرحال شدن

* براي كاهش ، اضطراب ، تنش ياساير احساسهاي ناخوشايند

* براي فرار از مسئوليتها

*براي رفع خستگي

* براي كمك به ارتباط با ديگران

* براي فرار از ناخشنودي

افراد ممكن است مصرف مواد را به خاطر دليل هاي ذکر شده شروع كنند. بعداً برخي از آنها به مواد وابستگي پيدا مي كنند و نمي توانند مصرف آن را متوقف كنند .

بدن آنها محتاج ماده مي شود ( وابستگي جسمي ) و يا فكر مي كنند كه براي داشتن احساس « طبيعي بودن » نياز به ماده مخدر دارند ( وابستگي دروني )

آنها از ترك مواد مي ترسند – يعني وقتي فرد مصرف يك ماده مخدر را متوقف كرد دچار درد و ناراحتي مي شود .

مصرف مواد مخدر به هر حال مضر است . حال به دليل و يا هر مقدار كه مصرف شود .

اگر از مواد مخدر استفاده مي كنيد ، در معرض خطرات بزرگي هستيد .

این خطرات عبارتند از :

مصرف بيش از حد

وابستگي

تخريب سلامتي

آسيب ديدگي

مشكلات قانوني 

مشكلات مالي

علايم سوء مصرف مواد

مشكلات فردي

از چه كسي مي توان كمك گرفت؟

پزشك مي تواند فرد را به مركز تخصصي راهنمايي كند .

مراكز و درمانگاههاي ترك اعتياد در درمان به بيماران معتاد تخصص دارند.

درمانگاه و مراكز بهداشتي مي توانند اطلاعات لازم درباره مواد مخدر و مراكز محلي را به شما بدهند .

مراكز مشاوره افرادي كه با معضلات مرتبط با مواد مخدر سرو كار دارند را تشويق مي كنند تا بر مشكلات خود پيروز شوند .

بيمارستانهاي روانپزشكي: مي توانند بيماران را به صورت سرپايي يا بستري درمان كنند .

مراكز بهزيستي:مي توانند توصيه هاي عملي ارائه داده و شما را ارجاع دهند .

درمانگاههاي تخصصي ترك اعتياد:مي توانند موقتاً فرد را بستري كنند و ترك دهند .

كتاب سفيد و كتاب اول:نام و تلفن سازمانهاي دخيل در ترك اعتياد را دارند .

صداي مشاور:تلفن 148 بصورت 24 ساعته مي تواند خدمات مشاوره اي ارائه دهد

مراكزي در كشورهاي ديگر است كه معتادان در آنجا براي مدتي طولاني مقيم مي مانند و از روشهاي گوناگوني براي حل مشكلات خود ياري مي گيرند .

تغذیه مناسب

يك برنامه غذايي كاملاً متوازن و برنامه ريزي شده به حفظ مناسب وزن، مقابله با  بيماريهاي قلبي، حفظ سلامتي و جواني قلبتان كمك مي كند. تغذيه معقول طول عمر شما را زياد مي كند. يك برنامه غذايي انتخاب كنيد كه چربي اشباع شده آن كم باشد.سعی کنید لبنيات كم چربي نظير شير بدون چربي يا كم چربي و پنير كم چربي بخوريد. از خوردن خامه پرهيز كنيد. از روشهاي پخت و پزي استفاده كنيد كه نياز به روغن نداشته باشد مانند تنوري كردن، آرام پزي، خورش كردن و كباب كردن.

سعی کنید گوشت لخم را در حد اعتدال مصرف كنيد. چربي را قبل از پخت و پز از گوشت جدا كنيد. قبل از مصرف سوپها و خورش های چرب آنها را سرد کنيد اينکار باعق می شود چربی بالا بيايد و به راحتی جدا شود.

روغنهای اشباع شده هيدروژنه غالباً در شيريني، بيسكويت، كيك و غذاهاي آماده يافت مي شود .

اين چربي ها سالمتر از چربي هاي اشباع شده هستند ولي بايد آنها را نيز به ندرت مصرف كنيد.

مصرف چربي هاي اشباع شده را محدود كنيد.و از چربیهای اشباع نشده(مایع) بیشتر استفاده کنید.از مصرف روغن نارگيل و نخل خودداري كنيد.

روغنهاي گياهي مصرف كنيد :

روغنهاي اشباع نشده شامل روغن زيتون و بادام زميني، روغن ذرت، آفتابگردان، كنجد و سويا مي باشند.

چربي هاي گياهي ( كه در برخي از مواد غذايي پخته شده آماده و جايگزين هاي غير لبني شير به كار مي روند ) چربي هاي اشباع شده هستند .

 وقت غذا خوردن شما به اندازه نوع غذايي كه مي خوريد اهميت دارد .

دقت كنيد حتماً صبحانه بخوريد، در اين صورت شما انرژي كافي در زمان لازم خواهيد داشت و در طول روز كمتر هوس مي كنيد غذاهاي سبك بخوريد.

بين وعده هاي اصلي فاصله بگذاريد، چند وعده غذاي متوسط بهتر است از يك وعده غذاي سنگين و پرحجم.

مراقبت زمان غذا خوردن در شب باشيد، دير غذا خوردن در شب موجب افزايش كالري، اختلال در خواب و كندي هضم مي شود .

آهسته غذا بخوريد اگر آهسته غذا بخوريد و از آن لذت ببريد بيشتر احساس رضايت در شما ايجاد مي شود.

فعالیت بدنی

اکثر مردم بر اين موضوع واقفند كه ورزش، بخش مهمي از نحوه زندگي است. ورزش منظم سلامت جسمي و عقلي را حفظ مي كند و قادر است، خطر پيدايش بيماري هاي مزمن را كاهش دهد، اميد به بقا را افزايش دهد و كيفيت زندگي را در طول سال‌هاي آينده بهبود بخشد. اگر ورزش را جزيي از برنامه روزمره خود نماييد، احتمالاً درخواهيد يافت كه انرژي بيشتري براي انجام فعاليت‌‌هاي روزانه معمول ـ مثل خريد، كار منزل، مراقبت از كودك و باغباني ـ داريد.

 نداشتن فعاليت بدني عامل زمينه ساز بسياري بيماريها و معلوليت ها است.

اين مسئله هر سال باعث 2 ميليون مرگ در دنيا مي شود، خطر بيمارهاي قلبي ، ديابت و چاقي را دو برابر مي کند، خطر ابتلا به سرطانها به خصوص سرطان روده بزرگ رو زياد مي كند و باعث زياد شدن فشار خون، افسردگي و اضطراب مي شود. در حاليكه فعاليت بدني منظم حتي در حد متوسط، يكي از ساده ترين راههاي حفظ سلامتي و پيشگيري از بيماريهاي قلبي، ديابت، چاقي و پوكي استخوان است.

فعاليت بدني انرژي را زياد مي کند، كلسترول مضر را در بدن پايين مي آورد، به كنترل فشار خون كمك مي کند، و در كنار همه اينها ابتلا به سرطانها به خصوص سرطان روده بزرگ رو كم مي کند.

ورزش منظم براي بيشتر دستگاه‌هاي بدن سودمند است. به ويژه دستگاه قلبي ـ عروقي، دستگاه عضلاني ـ اسكلتي و دستگاه تنفسي. ورزش كردن همچنين با فراهم كردن انبساط خاطر، كاهش استرس و ايجاد تغييراتي كه باعث بهبود خلق مي‌شوند، براي سلامت ذهني هم مفيد است.

حداقل30 دقیقه فعالیت بدنی متوسط در هر روز برای بهبود و حفظ سلامتی توصیه می شود.البته این به معنای قطع فعالیت بدنی پس از نیم ساعت نمی باشد. بیشتر فعالیتها را می توانید با کارهای روزمره مثل محل کار، مدرسه، خانه یا بازی و تفریح ممزوج کنید. بیشتر فعالیتها را می توانید با امور روزانه خود انجام دهید.10 دقیقه پیاده روی سریع،3 بار در روز یا 20 دقیقه در ابتدای صبح و 10 دقیقه در طول روز. حتی اگر مشغله شما زیاد باشد باز هم میتوانید 30 دقیقه فعالیت در روز را به برنامه هایتان اضافه کنید.

با يك جمع بندي ساده مي توانيم براي سالم بودن صبحها حدود 20 دقيقه قبل از رفتن به محل كار و 10 دقيقه موقع برگشتن پياده روي كنيم يا 30 دقيقه بازي هايي مثل فوتبال يا بسكتبال با دوستان انجام بدهيم.

سعي كنيم خوار و بار، وسايل منزل، كتابها يا بچه ها رو خود حمل كنيم، هنگام تماشاي تلويزيون تحرك داشته باشيم حتي اگر به صورت نشستن و بلند شدن باشد.

هنگام جواب دادن به تلفن يا نشستن پشت ميز كار حركت كششي انجام بدهيم و خلاصه اينكه از هر فرصتي براي فعاليت بدني استفاده كنيم.

سیگار

سيگار حاوي بيش از 4000 نوع ماده شيميايي شامل 43 ماده شناخته شده سرطانزا مانند نيكوتين، تار، مونوكسيد كربن، فرمالدئيد، آمونياك،سيانيد،آرسنيك،ددت و … مي باشد.

نيكوتين ماده اي اعتياد آور است كه باعث افزايش ضربان قلب، افزايش ميزان تصلب شرايين و تنگ شدن عروق خوني نيز مي شود.

برخلاف افزايش ضربان قلب ناشي از فعاليت بدني، افزايش ضربان قلب به دليل نيكوتين ، حتي زماني كه فرد در حال استراحت است ادامه مي يابد. دود سيگار محتوي مونو كسيد كربن است و زماني كه استنشاق مي شود، منجر به كاهش اكسيژن رساني به مغز، قلب و ساير قسمتهاي بدن مي شود. به علاوه سيگار كشيدن مي تواند با كاهش خونرساني و اكسيژن رساني  به جنين باعث ايجاد عوارضي در حاملگي شود.

 سيگار كشيدن فعال

خطر موارد ذير را افزايش مي دهد .

* بيماري هاي قلبي – عروقي ( حمله قلبي ، حمله مغزي و غيره )

* بيماريهاي ريوي

* سرطان

* سقط جنين

* تولد نوزاد كم وزن و هم چنين ، از آنجا كه ريه هاي فرد سيگاري چنانكه بايد، آلودگيهاي هوا را تصفيه نمي كنند،

يك فرد سيگاري غير فعال كسي است كه در معرض دود غير مستقيم و هم چنين دود مستقيم باز دمي يك فرد سيگاي فعال قرار دارد .

در افراد سيگاري غيرفعال موارد زير مشاهده مي گردد:

* صدمه به راههاي كوچك هوايي در ريه ها

* افزايش خطر ابتلا به سرطان

اثرات فوري سيگار كشيدن غير فعال:

* سرفه

* سر درد

* تحريك چشم ها

* تحريك گلو

* عطسه، آبريزش بيني

* تهوع

* مشكلات تنفسي

* افزايش ضربان قلب

نكاتي كه به شما در ترك سيگار كمك مي كند :

فهرستي از دلايل خود براي ترك سيگار تهيه كنيد و آن را در جايي بگذاريد كه اغلب ديده مي شود. مواردي كه مي توانيد پول صرفه جويي شده را براي آن خرج كنيد را يادداشت فرمائيد.

يک روش انتخاب كنيد :

راههاي زيادي وجود دارند كه يافتن روش مناسب كليد موفقيت شماست .

تاريخ معيني براي آخرين سيگار خود تعيين كنيد .

اين تاريخ را به اعضاي خانواده و دوستان خود اعلام كرده و از آنها پشتيباني بخواهيد.

اگر دوست شما هم سيگاري است ، سعي كنيد هر دو با هم سيگار را ترک كنيد.

از شر زير سيگاري كبريت و فندك خلاص شويد .

وقت خودرا در جاهايي بگذارنيد كه نمي توانيد سيگار بكشيد .

 آب و آب ميوه فراوان بنوشيد .

 نفس عميق بكشيد . به خود آرامش دهيد و با ميل شديد با سيگار كشيدن مبارزه كنيد .

بيشتر ورزش كنيد . ( اگر بيشتر از 40 سال سن داريد و يا هر گونه مشكل در رابطه با سلامتي خود داريد با پزشك مشورت كنيد.)

بخاطر داشته باشيد كه نشانه هاي قطع نيكوتن نشانه هاي واقعي بهبودي مي باشد .

سوانح و حوادث

حوادث نقليه در جاده‌ها موجب هزارن مورد مرگ در سال مي شود. از علل عمده اشتباهات در رانندگان، بي‌تجربگي، مصرف دارو و خستگي مي باشند. رانندگان نبايد به هيچ وجه خسته باشند و نيز بايد مطمئن باشند كه هيچ يك از داروهايي كه مصرف مي كنند موجب احساس خواب آلودگي نمي‌شود. همه افرادي كه در ماشين مي‌نشينند بايد كمربند ايمني ببندند. خردسالان بايد صندلي هاي مخصوصي داشته باشند كه مناسب اندازه و وزن آنها باشد. موتورسواران و دوچرخه سواران بايد كلاه ايمني  و بايد از سالم بودن چراغ‌هايشان اطمينان حاصل نمايند. بايد لباس هاي براق يا منعكس كننده نور بپوشند تا ديگران آنها را در جاده خوب ببينند. عابران پياده بايد از پياده رو بگذرند و هنگام عبور از خيابان، از روي خط‌كشي‌هاي مخصوص عابران پياده رد شوند. افرادي كه كودكان خردسال دارند، بايد حتماً به فرزندان خود درباره ايمني در جاده آموزش داده باشند.

براي جلوگيري از تصادفات و كاهش خطرات و مشكلات ناشي از آن رعايت نكات زير ضروري است :

بررسي وسيله نقليه

·        از سالم بودن قسمتهاي مختلف وسيله نقليه خود مطمئن شويد . دقت بسيار در مورد چراغ ها ، ترمزها ، فرمان لاستيك ها و زاپاس ، سيستم اگزوز ، كمربندهاي ايمني ، برف پاك كن و شيشه شور داشته باشيد . شيشه هاي جلو ، عقب و بغل ، چراغ ها و آينه ها و همچنين پلاك هاي خودرو تميز باشند .

·        قبل از شروع به حركت ، صندلي ، كمربندايمني ، تكيه گاه پشت سر و آينه ها را تنظيم نماييد .

       توصيه به رانندگان:

·        در مواقعي كه احساس خستگي مي كنيد و يا بيمار هستيد رانندگي نكنيد.

·        رانندگي مي تواند باعث خواب آلودگي شود .

·        براي جلوگيري از خواب آلودگي مطمئن شويد كه هواي آزاد به اندازه كافي وارد اتومبيل مي شود. در زمان رانندگي اگر احساس خستگي كرديد مكان مناسبي را جهت توقف و استراحت پيدا كنيد .

·        وقتي پزشك براي شما دارويي تجويز مي كند از او سؤال كنيد در زمان استفاده از دارو اجازه رانندگي داريد يا خير ؟

براي پيشگيري از وقوع حوادث بايد تا آنجا كه ممكن است علل وقوعشان و هم چنين وقايعي  كه منجر به آن مي شود را به خوبي شناسايي نمود .

مثلاً زمين خوردن در خانه زياد اتفاق مي افتد. پاشنه هاي بلند و نا مناسب كفش ، روشنايي كم ، راههاي عبور لغزنده پله ها و نرده ها ي شكسته ، يا وسايل و اجسامي كه در راه عبور افراد قرار داده شده اند همگي احتمال سر خوردن و زمين خوردن را افزايش مي دهند.

براي ايمن ماندن در خانه چه بايد كرد :

-         هنگام مصرف مواد پاك كننده خانگي از دستكش استقاده كنيد . بر چسب روي آنها را به دقت بخوانيد و آنها را فقط در اطاق هايي مصرف كنيد كه داراي تهويه خوب يا منافذ كافي براي ورود و خروج هوا هستند .مواد مختلف پاك كننده را هيچوقت با هم مخلوط نكنيد . اينكار مي تواند باعث ايجاد فعل و انفعالات شيميايي خطرناك گردد.

-         براي اجتناب از توليد خطرات حريق ، اجاق هاي گاز سوز و آبگرمكن ها و چراغ هاي خوراك پزي نفتي را در وضعيت كار خوب نگهداري كنيد . از بخاريهاي نفتي فقط در زماني كه افراد در منزل بوده و بيدار هستند استفاده كنيد . چنانچه اين بخاريها بد كار كنند مي توانند باعث خفگي افراد خوابيده گردند.

-         براي راه پله ها روشنايي خوب و كافي تامين كنيد. محل و مسير هاي رفت و آمد در منزل راعادي از ريخت و پاش وسايل و اسباب خانه و مبل و صندلي و سيم و نخ نگه داريد . مطمئن شويد كه فرش ها در جاي خود ثابت شده باشند . فرش پله ها و راهروها خوب و محكم ثابت شده باشند . زير پايي سالم و از نوعي كه پا در روي آن ليز نخورد در حمام گذاشته شده باشد .

-          فقط بسته هايي را حمل كنيد كه بتوانيد از بالاي آن جلوي پاي خود را ببينيد .

-         مايعات ريخته شده به زمين را بلافاصله پاك و تميز كنيد يا اينكه روي آن را با حوله كاغذي علامت گذاري كنيد، تا به محض پيدا كردن فرصت آنجا را تميز نماييد. اگر مجبوريد در سطوح لغزنده و خيس راه برويد قدم هاي كوتاه بر داريد و آهسته حركت كنيد به نحوي كه همواره تعادل خود را حفظ نماييد .

-          براي اجتناب از برق گرفتگي ، در مورد هر چيزي كه با برق و آب در ارتباط است دقت كنيد. از استفاده از ابزارهاي برقي در زير باران اجتناب نماييد . مواظب گرم كننده هاي برقي و ساير لوازم برقي خانگي نظير راديو ، سشوار در حمام باشيد. از ابزار با دسته عايق استفاده كنيد.

-         بنزين، رنگ، كهنه هاي روغني، روزنامه، پلاستيك، چسب را از گرم كننده برقي و ساير منابع حرارتي دور نگه داريد . مواد قابل اشتعال را در ظروف فلزي نگهداري كنيد. چربي و گريس روي چراغ هاي خوراك پزي را تميز كنيد .

-         كبريت و فندك را از دسترس بچه ها دور نگه داريد. در رختخواب سيگار نكشيد .

-         شماره تلفن خدمات اورژانسی و آتش نشاني را در كنار هر دستگاه تلفن موجود در خانه نوشته و نصب كنيد.

-         جعبه كمك هاي اوليه در خانه داشته باشيد كه شامل حداقل مواد زير باشد :

-         بانداژ ، گاز استريل ، نوار چسب، قيچي، پنبه، پماد آنتي بيوتيك، سنجاق قفلي، محلول بتادين، درجه يا تر مو متر.

سل

-         تا كنون يك سوم جمعيت جهان ( 2 ميليارد نفر ) با ميكروب سل آلوده شده اند .

-          سالانه ده ميليون مورد جديد سل كشف مي شود .

-          در هر ثانيه يك نفر به باسيل سل آلوده مي شود .

-          در هر 4 ثانيه يك نفر به بيماري سل مبتلا مي شود .

-          در هر 10 ثانيه يك نفر در اثر ابتلا به بيماري سل مي ميرد .

-          بيماري سل داراي مرتبه هفتم در بار جهاني بيماريهاست .

-          درمان يك بيمار  = پيشگيري براي همه

-          سل بر زندگي بشر سايه انداخته است .

-          مبارزه با سل مقرون به صرفه ترين سرمايه گذاري بهداشتي است .

-          سياست سازمان جهاني بهداشت در كنترل سل ، راهكار DOTS  مي باشد .

-          بيماري سل قابل كنترل و درمان است .

-         در تهيه نمونه هاي خلط آموزشهاي لازم را به بيمارتان بدهيد .

-          تهيه يك نمونه خلط با كيفيت خوب و حجم مناسب در تشخيص بيماري سل اهميت دارد .

-          مهم ترين علامت شك به وجود سل داشتن سرفه بيش از سه هفته مي باشد .

-          درمان ضد سل مادر شيرده نه تنها هيچ ممنوعيتي ندارد ، بلكه مانع از انتقال بيماري به شيرخوار نيز مي شود .

-          ابتلا به سل ممكن است اولين علامت آلودگي به ويروس HIV  باشد .

-          سل حد و مرز هاي ساخته شده توسط انسانها در دو سوي ديوارهاي زندان را نمي شناسد .

-          سل يك بيماري شديداً مسري ولي قابل پيشگيري و درمان مي باشد .

-          خطر درمان ناقص سل خيلي  بيشتر از درمان نكردن بيماري است .

بلوغ

- دوران بلوغ دختران كه زمينه ساز و پايه اي براي مراحل مختلف زندگي آنان مي باشد از اهميت خاصي برخوردار است كه بايد مورد توجه قرار گيرد0

- كودكان آينده سازان جامعه هستند و براي پي ريزي جامعه اي سالم فعال و پويا لازم است تغذيه سالم داشته باشند0

- عدم آگاهي نسبت به نيازهاي تغذيه اي باعث سوء تغذيه شده و حلقه معيوب سلامت نسل آينده را به مخاطره مي اندازد0

- كودكان انتقال دهندگان اطلاعات و دانش جديد به خانواده و نهايتاً جامعه هستند و در واقع رابطين بهداشتي- تغذيه اي مفيدي محسوب مي گردند0

- تنوع و اندازه سهم غذا در رژيم كودكان دبستاني مهم است0

سلامت جسماني در گرو رعايت بهداشت فردي است0

دندان مرواريدي است گرانبها از آن مراقبت كنيد0

- استفاده از فلورايد باعث محكم شدن و مقاومت دندان ها در برابر پوسيدگي مي شود0

با مسواك زدن دندانهاي خود را سالم نگه داريد0

لبخند زيبايي كه برلبان نقش مي بندد مديون دندانهاي زيباي شماست با رعايت بهداشت دهان و دندان در حفظ اين گوهر گرانبها بكوشيد0

دست ها محيط مناسبي براي رشد ميكروبهاست از اين رو بعد از رفتن به توالت و قبل از غذا خوردن دستها را با آب و صابون بشوئيد0

- بچه هاي عزيز براي حفظ سلامتي فقط از وسايل شخصي خود استفاده نمائيد0

- والدين گرامي به منظور حفظ سلامت جسمي رواني كودكان خود فرزند دلبندتان را براي ورود به مدرسه آماده سازيد0

- والدين گرامي تغذيه صحيح باعث افزايش بهره هوشي فرزند دلبند شما مي شود0

- والدين گرامي به كودكان خود بياموزيد از دستفروشان دوره گرد مواد غذايي خريداري نكنند0

- دخترم سلامت آفاق در گرد سلامت توست در حفظ آن بكوش0

- سلامت دختران نوجوان و جوان بر سه محور بهداشت بلوغ و باروري – بهداشت روان و تغذيه استوار است0

- در كشور هاي در حال توسعه عدم دسترسي به امكانات بهداشتي – نداشتن اطلاعات صحيح و كافي عامل مهمي در توسعه و رشد بيماريهاي عفوني مي باشد0

- هرگونه بي توجهي نسبت به بهداشت – آموزش – تغذيه و ديگر مسائل دختران براي نسلهاي آينده پيامد ناگوار دارد0

- تامين تندرستي و سلامت دختران يك سرمايه گذاري سازنده و سودبخش جهت رشد ملي و سعادت اجتماعي است0

ايدز

- ايدز واكسن و درمان ندارد0

- ايدز قابل پيشگيري است0

- در هر دقيقه 5 نفر به ويروس ايدز آلوده مي شوند0

- بشنويد ، بياموزيد ، سالم زندگي كنيد0

- فردا دير است مبارزه با ايدز را از همين امروز شروع كنيم0

- ايدز تهديدي جهاني است0

- 10 آذرماه روز جهاني و ملي مبارز با ايدز0

- خطر بيماري ايدز براي همه وجود دارد ، هوشيار باشيد0

- اعتياد زمينه ساز رفتارهاي پرخطر ديگر است0

- ابتلا به بيماري هاي آميزشي زنگ خطري براي ابتلا به ايدز است0

- خانواده گرانبهاترين گنج دنياست ، آنرا حفظ كنيد0

- تهديد ايدز جدي است ، از آن غافل نشويم0

- ايدز آتش زير خاكستر است ، مراقب باشيم0

مصرف مواد مخدر

پيام اصلي :

مصرف مواد مخدر منجربه عوارض جسمي ، رواني ، خانوادگي ، اقتصادي واجتماعي مي گردد.

پيام هاي فرعي :

مصرف مواد مخدر به عوارض جسمي منجر مي گردد.

مصرف مواد مخدر به عوارض رواني منجر مي گردد.

مصرف موادمخدربه عوارض خانوادگي منجر مي گردد.

مصرف موادمخدربه عوارض اقتصادي منجرمي گردد.

مصرف موادمخدربه عوارض اجتماعي منجرمي گردد.

اطلاعات حمايت كننده :

مصرف مواد مخدر به عوارض جسمي منجر مي گردد.

مصرف مواد مخدر منجر به سوء تغذيه ، مشكلات گوارشي وكبدي ، مشكلات ريوي و… مي شود.

مصـرف مواد مخدر منجربه تغييرات ظاهري نامطلوب ازجمله تيره شده پوست وزرد شدن دندانها   مي شود

ابتلاً به بيماريهاي مقاربتي وبيماريهاي عفوني ديگرمانند عفونت كبدي ، عفونت پوستي ، آبسه وعفونت قلبي دربين معتادان شايع است وابتلاً به اين بيماريها درجمعيت معتادان روبه افزايش است .

روش مصرف تزريقي در16 درصد معتادان مشاهده مي شود وروبه افزايش است .

اكثرمعتادين تزريقي ، تزريق غيربهداشتي دارند.

حدود نيمي از معتادان تزريقي سابقه استفاده از سوزن وسرنگ مشترك باديگران رادارند.

درصدبالايي از معتادان تزريقي ابتلاً همزمان به هپاتيت c  و B دارند.

درايران 64 درصداز مبتلايان به ايدزرا معتادين تزريق تشكيل مي دهند .

درجمعيت معتادان تزريق درهر72 نفر مبتلاً به ويروس ايدز مي باشد درحاليكه درجمعيت عادي ازهر 160000 نفر يك نفر آلوده است .

تعداد متوفيان ازسوء مصرف مواد هرساله سيرصعودي داشته وازرقم 105 مورد درسال 73 به 2345 مورد درسال 80 و 3184 درسال 81 رسيده است . درحاليكه تعداد واقعي بيش از اين ارقام است چون بسياري ازمرگ وميرها نياز به نظريه پزشكي قانوني ندارند.

بيش مصرف مواد مخدريكي ازعلل مرگ ناشي از مصرف مواد غيرقانوني است .

مصرف مواد مخدربه عوارض رواني منجر مي گردد.

مصرف مواد مخدرمي تواند منجر به عوارض روانپزشكي ازقبيل افسردگي ، اضطراب اختلال خواب ، مشكلات جنسي ، اختلالات حافظه وشناخت وجنون گردد.

مشكلات روانپزشكي در90 درصد معتادين به مواد افيوني ديده مي شود.

حدود يك سوم تانيمي از افراد سوً مصرف كننده يا وابسته به مواد افيوني افسردگي اساسي دارند.

احتمال مرگ براثرخودكشي درسوً مصرف كنندگان مواد 20 برابرجمعيت عمومي است .

3-مصرف مواد مخدر به عوارض خانوادگي منجر مي گردد.

مصرف مواد مخدر يكي ازعلل شايع طلاق مي باشد.

مصرف مو.اد باعث افزايش خشونت مي گردد.

50 درصد معتادان روابط جنسي نامشروع داشته اند.

مشكلات رواني كودكان كاملاً به سوً مصرف مواد دروالدينشان وابسته است .

مشكلات معيشتي درخانواده معتادان بالاست . بيش از 20 درصد معتادان بيكار هستند وميانگين درآمد معتادان تنها 5/1 تا 2 برابرهزينه مصرف آنها را تشكيل مي دهد.

معتادان عمدتاً منابع هزينه مصرف مواد مخدر خودراازخانواده تاًمين كرده اند.

مصرف مواد مخدربه عوارض اقتصادي منجر مي گردد.

مصرف موادمخدر موجب كاهش نيروي مولد وافزايش نيروي مصرف كننده جامعه مي گردد.

بيش از 90 درصد معتادان رامردان تشكيل مي دهند.

بيش از 80 درصد معتادان 20تا45 ساله اند.

بيش از 20 درصد معتادان بيكارهستند.

ميانگين مخارج ماهيانه مصرف مواد 35 هزارتومان است .

ميانگين درآمد معتادان تنها 5/1 تا 2 برابرهزينه مصرف مواد آنان است .

مصرف مواد مخدر منجر به صرف هزينه براي نيروي انتظامي ، نيروي قضايي ، سازمان زندانها ووزارت بهداشت ودرمان مي گردد.

مصرف مواد مخدربه عوارض اجتماعي منجر مي گردد.

انواع جرايم مثل سرقت ، فحشا ، خشونت ، تجاوزوقتل درمصرف كنندگان مواد مخدرشايعتراست .

سايركشورها

30/13 درصد ازرنداني ها اظهارداشته اند كه جرمشان براي كسب پول براي خريد مواد بوده است

5/4 درصد ديگر كشي ها مرتبط با مواد ناركوتيك بوده است .

32 درصد تصادفات منجر به مرگ هنگامي كه راننده تحت تاثير ماده بوده است رخ داده است

طبق آمار ايران : طبق آمار اسفندماه 81

45 درصد كل زندانيان به جرم اعتياد و قاچاق  مواد مخدر زنداني هستند و 15 درصد بقيه زندانيان هم به نوعي در ارتباط با مواد مخدر مرتكب جرم شده اند .

بيشترين جرايم در مصرف كنندگان مواد ، خريد و فروش مواد ضرب و جرح و سرقت است .

در بين سالهاي 81-1367 حدود 2 ميليون نفر ورودي زنتدانيان بدليل مواد مخدر بوده است .

در رابطه با مبارزه با مواد مخدر بيش از 3300 نفر شهيد و 10000 نفر جانباز شده اند .

مصرف دخانیات

پيام اصلي :

دوسوم سيگاريها ازسنين جواني مصرف سيگار راشروع مي كنند (24-15 سال ) تبليغات دخانيات وفشارگروه همسالان از عوامل مهم شروع مصرف سيگار مي باشد وزماني سعي به ترك آن دارند كه ديگر معتاد به آن شده اند وتنها 20 درصد ازسيگاري هاي موفق به ترك دايم سيگار مي شوند .

پيام فرعي :

دربيشتر موارد زمان بين اولين تجربه سيگاركشيدن تا وابستگي شديد به سيگار طي يكسال ياكمترصورت ميگيرد.

دوسوم افراد سيگاري دركشور اولين سيگارخود را درسنين جواني (24-15 سال ) تجربه كرده اند .

جوانان درگروه سني 24-15 سال هدف اصلي كمپانيهاي چندمليتي توليد دخانيات هستند .

سيگارعامل شناخته شده انواع بيماريها ، سرطانها ومرگ وميراست .

اطلاعات حمايت كننده :

دربيشتر موارد زمان بين اولين تجربه سيگاركشيدن تاوابستگي شديد به سيگار طي يكسال ياكمتر صورت ميگيرد.

از هرسه نفرجواني كه به طور تفريحي يك پك سيگار مي زنند حتماً يكنفر آنها سيگاري خواهدشد.

اعتياد به سيگار مانند اعتياد به سايرموادمخدراست.

تاًثيرفشارهاي اجتماعي برروي نوجوانان مساًله ترك را بيشتر سخت مي نمايد.

اعتياد به سيگار درسنين جواني زمينه استفاده از مواد مخدررا نيزفراهم مي سازد 97 درصد ازافراد معتاد ابتدا مصرف خود را باسيگارشروع كرده اند.

كشورماعليرغم صرف هزينه هاي مالي وجاني به لحاظ موقعيت جغرافيايي وقرارگرفتن درهمسايگي بزرگترين كشورهاي توليدكننده مواد مخدربه شاهراه بين المللي موادمخدرتبديل شده است ازاينروابتلاي جوانان به سيگارخطراعتيادبه موادمخدررانيزافزايش خواهدداد.

دوسوم افرادسيگاري دركشوراولين سيگارخودرادرسنين جواني (24-15سال ) تجربه كرده اند.

كشورما به لحاظ داشتن جمعيت جوان به توجه خاصي نيازمند است .

شيوع استعمال دخانيات درگروه سني 24-15 سال از ميزان ده درصد درسال 1370 به هفده درصددرسال 1378 افزايش يافته است .

درپنج سال آينده جمعيت بالغ بر3/70 ميليون نفرخواهيم داشت كه حدود 26 ميليون نفرآن افراد زير15 سال مي باشند لذا اين جمعيت مي تواند بازارايده آلي براي كمپانيهاي جهاني توليد دخانيات ومحصولات آنها باشد.

 فشارگروه همسالان ، ضد ارزش نبودن مصرف سيگار دربين جوانان ، باورهاي غلط درمورد سيگاربين نوجوانان ، ايجاد يك اعتماد به نفس كاذب درآنها از عواملي است كه باعث ميشود جوانان دراين سن بيشتر به مصرف سيگارروي آورند.

جوانان درگروه سني 24-15 سال هدف اصلي كمپانيهاي چندمليتي توليد دخانيات هستند .

ترفندهاي تبليغاتي وآگهي هاي بازرگاني درگسترش استعمال دخانيات دربين جوانان تاًثيربسزايي دارند.

كمپانيهاي چندمليتي با استفاده ازتبليغات متنوع وصرف هزينه هاي سنگين توانسته اند فروش مواد دخاني خود رادرميان جوانان به چندبرابرافزايش دهند .

اين كمپانيها به طور غيرمستقيم ازطريق آرم روي پيراهنها اشكال ظاهري پاكت سيگار با محتواي آدامس وشكلات ، برگزاري كنسرت هاي موسيقي ومسابقات ورزشي باعث جذب افراد جوان مي شوند.

سيگارعامل شناخته شده انواع بيماريها ، سرطانها ومرگ وميراست .

ازهردونفر سيگاري يك نفر 25 سال از عمرخود را ازدست مي دهد وزودتر مي ميرد.

استعمال دخانيات پديده زيانبخشي براي سلامت عمومي است ودرحقيقت مي توان آنرا مهمترين آسيب براي سلامت جامعه به ويژه جوانان دانست .

درايران ساليانه 50000 مرگ وميرناشي از استعمال دخانيات اتفاق مي افتد .

ازميان شايعترين بيماريهايي كه با استعمال دخانيات ارتباط دارد مي توان بيماريهاي قلبي وعروقي وسرطانها ، حملات مغزي را نام برد.

كاهش وتحليل قواي جسمي وفعاليت بدني از عوارض مهم سيگار درجوانان مي باشد.

به دليل اينكه زمان شروع اكثرعوارض وعلايم بيماريهاي ناشي ازمصرف دخانيات حدود 10تا15 سال بعداز مصرف خودرانشان مي دهد متاًسفانه جوانان ونوجوانان به خطراتي كه آنها را تهديد مي كند آگاه نيستند واهميت نمي دهند وبه سادگي آن را دست كم مي گيرند .

تاًثيرات زودرس مصرف سيگار دربين جوانان كاهش شادابي چهره ، ازبين رفتن طراوت پوست ، فسادوزردي دندانها وريزش موو…. مي باشد.